Hoera!?!

Met veel aplomb werd door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) aangekondigd dat Nederland met een groei van 0,4% op kwartaalbasis volgens de eerste raming uit de recessie is waarin ons land zich de vier voorafgaande kwartalen bevond. Op jaarbasis was er echter nog wel degelijk sprake van een krimp van de economie en wel met 3,7%.

Aangezien het bankwezen, hoe vermanend het ook wordt toegesproken, nog steeds weinig scheutig is met het verstrekken van kredieten, kan het bedrijfsleven niet voor veel positieve impulsen zorgen. Dat blijkt wel uit het gegeven dat de investeringen van bedrijven in het derde kwartaal met 14,4% daalden, een stijging ten opzichte van de 13% krimp die in de periode april-juni werd waargenomen. Beleggers kunnen over dergelijke cijfers niet echt verrast zijn. Sterker nog, het merendeel van de beter dan verwachte bedrijfscijfers over het derde kwartaal kwam immers tot stand door kostenbesparingen en dergelijke maatregelen ontvingen op de beurs een warm onthaal.

Snijden in de kosten kan niet eindeloos en dus zal de consument moeten worden gemotiveerd en gestimuleerd geld uit te geven. De dalende rente op spaargeld zal daar ongetwijfeld wel iets aan kunnen bijdragen, maar de consument is essentieel voor een blijvend economisch herstel en kan daarom meer positieve impulsen gebruiken. Het bruto nationaal product is voor ongeveer tweederde opgebouwd uit consumentenbestedingen, dus tel uit je winst.

Hoewel er af en toe een voorschot op toekomstig herstel wordt genomen, durft lang niet iedereen al grote uitgaven te doen. Kostenbesparingen in het bedrijfsleven gaan veelal gepaard met verlies van banen, wat de financiële toekomst voor veel mensen wankel maakt. Op de huizenmarkt gaat het eveneens niet goed en dat zal waarschijnlijk nog wel even zo blijven. Weinig banken staan te popelen hypotheken te verstrekken en de voorwaarden zijn veel stringenter geworden.

Premier Balkenende haastte zich naar aanleiding van de positieve berichten van het CBS te waarschuwen dat ‘we er nog lang niet zijn’, dat teveel enthousiasme onterecht is en dat waakzaamheid geboden blijft. Voorlopig lijkt hij, net als veel collega landbestuurders, en zoals eerder bleek uit de toonzetting van de Troonrede, te willen volharden in pessimisme. De overheid investeert dan wel fors, maar kan ook geen ijzer met handen breken. Een realistische voorstelling van zaken hoeft echter niet zo somber te zijn. Dan laat het antwoord op de vraag of de consument zo wordt gestimuleerd de hand van de knip te halen zich raden. Als de exorbitante stimuleringsmaatregelen van overheidswege daardoor structureel (te) weinig effect zullen sorteren, zijn ze ook nog eens tevergeefs geweest en heeft het CBS te vroeg gejuicht.