De rust is voorbij

Door: Jan-willem Nijkamp - 13 februari 2018
Correctie

In de afgelopen weken daalden de beurzen wereldwijd met zo’n tien procent of meer. Een daling van meer dan tien procent wordt in officiële beurstaal een correctie genoemd. Bij een daling van meer dan 20 procent spreekt men vervolgens van een berenmarkt. Dat laatste lijkt nog ver weg, maar van een correctie was de afgelopen weken zeker sprake. Door deskundigen worden er inmiddels veel redenen voor aangevoerd maar één ervan lijkt toch de voornaamste oorzaak van de plotselinge koersval. De oplopende rente en vooral de vrees voor een verdere stijging.

Volatiliteit plots weer terug

Na de presidentsverkiezingen in november 2016 in de Verenigde Staten zijn de koersen 15 maanden onafgebroken opgelopen zonder een serieuze tussentijdse daling. Dat was redelijk uniek. De volatiliteit op de financiële markten was dan ook gezakt naar historische diepten. In de Verenigde Staten zelfs tot onder de tien procent. Stilte voor de storm volgens kenners. En inderdaad, opeens schoot de volatiliteit weer omhoog tot zelfs even boven de 50 procent. Aanleiding was de opgelopen 10-jaars rente in de Verenigde Staten van 2,40 naar 2,90 procent. Bedenk dat deze rente in de zomer van 2016 nog 1,36 procent deed.

Olie op het vuur

De net doorgevoerde historische belastingverlaging in de Verenigde Staten was olie op het vuur van een reeds op volle toeren draaiende economie. Was deze stimulans echt nodig? De markten hebben er zo hun bedenkingen over. Iedereen weet dat hier straks een prijs voor betaald zal gaan worden in de vorm van of een belastingverhoging in de toekomst of een hogere rente. Of beide. Voor de markten geen goed nieuws. En dat op een moment dat de centrale banken wereldwijd bezig zijn om hun ondersteunende hand onder de beurzen vandaan te trekken. Want de grootschalige opkoopprogramma’s van vooral staatsleningen werkten jarenlang als een soort onzichtbare put-optie onder de markten. Die ene grote koper zorgde er immers voor dat de koersen geen serieuze kans kregen om ook eens te dalen. Feitelijk een ongezonde en abnormale situatie.

Aangekondigde renteverhogingen

Nu de Amerikaanse centrale bank recent duidelijk heeft gemaakt dat ze het reeds ingezette beleid van stelselmatige renteverhogingen dit jaar zeker zal voortzetten – ongeacht de reactie van de markten – beginnen beleggers hier en daar toch wat onrustig te worden. Zo liep de 2-jaars rente op van 0,5 procent in de zomer van 2016 naar 2,06 procent nu. Dit is de rente die het meest reageert op de officiële rente van de centrale bank. Met nog drie renteverhogingen dit jaar in de knip lijkt een steeds vlakkere rentecurve op termijn niet ondenkbaar. En kenners weten dat een vlakke rentecurve vaak een voorbode voor mindere economische tijden kan zijn.

It’s the inflation stupid!

Maar wordt de soep echt zo heet opgediend of valt het toch nog wel mee? Morgen worden in de Verenigde Staten de meest recente inflatiecijfers gerapporteerd. En zie daar, er wordt geen stijging maar juist een daling van de consumentenprijzen verwacht. Hoe dan ook, het inflatiecijfer is op de beurzen momenteel het hottest-cijfer-in-town. Het wordt met argusogen gevolgd. Maar het zou best wel eens kunnen zijn dat de plotse vrees voor een oplopende inflatie sterk overtrokken blijkt. De wereldeconomie is in de afgelopen tientallen jaren behoorlijk van aanzien veranderd.

Of toch niet?

Vakbonden zijn lang niet meer zo machtig als voorheen. De salariseisen zijn navenant een stuk bescheidener dan vroeger in soortgelijke situaties. Maar de globalisering en de digitalisering hebben ook op grote schaal hun intrede gedaan. Zo hebben veel bedrijven rondom hun vaste kern van medewerkers steeds vaker een zogenaamde flexibele schil van tijdelijke werknemers gecreëerd. En deze tijdelijke krachten hebben niet zo veel looneisen. De voortrazende digitalisering doet ook zijn werk. Waar werknemers van vlees en bloed hun werkzaamheden nog voor 10 a 20 euro per uur willen verrichten doet een robot het soms voor 0,50. Tsja… En nog wat, de vergrijzing speelt ook een rol. Steeds meer babyboomers verlaten de arbeidsmarkt om van hun welverdiende pensioen te kunnen genieten. Ze worden door jongere werknemers vervangen. U raadt het al, die jongeren verdienen doorgaans veel minder dan de vertrekkende – dure – babyboomers. Het heeft tot gevolg dat het totale loongebouw eerder zakt dan de hoogte ingaat.

Andere tijden

Wanneer we dat alles bij elkaar optellen kun je de vraag stellen of de inflatie echt wel sterk zal gaan oplopen in de nabije toekomst. We weten het nu nog niet maar het zou best eens kunnen dat dat allemaal wel mee gaat vallen. Die angst kon wel eens ongegrond blijken. Wat wel verandert is de gewijzigde houding van centrale banken. Hun terugtrekkende beweging zal zich voortzetten. Op de weg terug naar een meer normale situatie zoals vroeger het geval was. De beurzen zullen de komende jaren steeds meer op eigen kracht verder moeten. En de lage volatiliteit zal dan iets van het verleden blijken te zijn. Kortom, een andere markt dan we de afgelopen jaren gewend waren. Voor beleggers die zich tijdig aanpassen niet per definitie een mindere.

Fintessa is een zelfstandige vermogensbeheerder. Wij bedienen particulieren, instituten, stichtingen en ondernemers met onafhankelijk en persoonlijk vermogensbeheer. Wilt u ook op de hoogte blijven van het laatste nieuws, schrijf u dan hier in voor onze maandelijkse nieuwsbrief. Wilt u meer weten over de mogelijkheden? Vraag dan een terugbelverzoek aan. Wij nemen vrijblijvend contact met u op.

Meer relevante berichten

Begroting Italië maakt beleggers nerveus

Begroting Italië maakt beleggers nerveus

23 oktober 2018

Gisteren liet de Italiaanse regering weten dat het niets wil aanpassen aan de ingediende begroting voor… Meer...

Drukke week in het vooruitzicht

Drukke week in het vooruitzicht

22 oktober 2018

Er staat beleggers een drukke week te wachten. Het cijferseizoen is in volle gang en het zwaartepunt… Meer...

Afkloppen

Afkloppen

19 oktober 2018

In het derde kwartaal is de Chinese economie minder hard gegroeid dan de verwachting. Volgens de Chinese… Meer...

Meer nieuws  

Deel deze pagina: