Auteur: Jan-willem Nijkamp    Datum: 19-05-2026

De rente stijgt, de spanning ook

De belangrijkste komt het laatst

“Belangrijke mensen komen altijd te laat”, luidt een bekend gezegde. Het zou volgens psychologen de status van de laatkomer bevestigen. Het wordt vaak als grap gebruikt, maar volgens psychologen zit er een kern van waarheid in. Op de beurs gaat het in ieder geval op voor Nvidia. Ieder cijferseizoen wordt afgesloten met de kwartaalcijfers van ’s werelds grootste en belangrijkste beursgenoteerde bedrijf. Zo ook nu weer.

Weer beter dan verwacht

De chipontwerper zal woensdag weer uitstekende resultaten rapporteren. Daar hoeven beleggers zich geen zorgen over te maken. De koersreactie van het aandeel laat zich echter moeilijker voorspellen. Zo ging het aandeel de afgelopen zeven keer na bekendmaking van excellente cijfers maar liefst vijf keer naar beneden. De verwachting rond dit bedrijf liggen doorgaans zo hoog dat het welhaast onmogelijk lijkt die te overtreffen. Toch steeg de koers van het aandeel met 18 procent sinds het vorige kwartaalrapport.

Booming chips

Nvidia maakt maar liefst 8 procent uit van de S & P 500-index. Daarmee is het aandeel de ongekroonde koning van de AI-rally sinds eind 2022. Nvidia staat niet op zichzelf. De hele chipsector is booming. Zo steeg de Philadelphia Semiconductor Index (SOX) dit jaar reeds 59 procent. De chipaandelen hebben inmiddels een weging van ruim 18 procent in de S & P 500.

Verbluffende cijfers

De resultaten van de chipproducenten logen er niet om. ASML, Intel, Samsung, Broadcom, Micron, TSMC, allen kwamen ze met verbluffend mooie cijfers. Cijfers die overigens niet beperkt bleven tot de chipsector alleen. Veel technologiefondsen overtroffen de verwachtingen. De Nasdaq 100-index steeg sinds ultimo maart met 28 procent. De winstgevendheid van het Amerikaanse bedrijfsleven beperkte zich overigens niet louter tot technologie. De winstgroei van de bedrijven uit de S & P 500 bedroeg het afgelopen kwartaal ruim 27 procent.

Maar de rente stijgt ook

Het is de voornaamste verklaring voor het onverminderd sterke beurssentiment van de afgelopen maanden. In de VS zetten de indices het ene na het andere record neer. Niet zo vreemd toch, met zulke winsten? Het is niet het hele verhaal. Terwijl de aandelenmarkten opliepen, daalden de obligaties. De rente liep wereldwijd op. De rente op 10-jaars Treasuries steeg sinds het uitbreken van de oorlog van 3,95 naar 4,60 procent. Maar ook de rente in bijvoorbeeld Japan en Duitsland liep op naar niveaus die we lang niet meer hebben gezien.

Inflatie, rente, spanningen

Door de oorlog in het Midden-Oosten krijgen obligatiebeleggers een pittige cocktail van stijgende inflatie, oplopende begrotingstekorten, een sterk opgelopen olieprijs en spanningen in de toeleveringsketens geserveerd. De economie vertraagt. In de EU is de groei zelfs tot stilstand gekomen. Overheidsbegrotingen staan onder druk, rentekosten lopen op en de uitgaven aan  compensatiemaatregelen voor de bevolking nemen toe. Er moet steeds meer geleend worden. Het aanbod van obligaties neemt toe op een moment dat er al twijfels bestaan of de obligatiemarkt de uitstaande overheidsschuld kan absorberen.

Hoe lang blijft de Straat nog dicht?

De Straat van Hormuz is nu al twee maanden afgesloten. De olieprijs is een stuk hoger dan voor de oorlog en dreigt verder op te lopen. Een wereldwijd tekort aan olie is in dat geval onafwendbaar. Net als een hogere inflatie. Zeker, het bedrijfsleven – met name in de VS – is winstgevender dan ooit. Maar deze winsten dreigen tegen een steeds hogere rente te moeten worden verdisconteerd. De prijs voor benzine stijgt en hypotheken worden duurder. De consument heeft dus minder te besteden. De inflatie stijgt harder dan de lonen. Het reële inkomen is voor het eerst in drie jaar negatief.  Bedrijfskredieten worden duurder. Overheden moeten bezuinigen. Een economische terugval dreigt.

Een moment van bezinning

Tot op heden hebben beleggers meer oog voor de mooie bedrijfsresultaten en minder voor de steeds somberder economische realiteit. Hoe lang kunnen de beurzen de wet van de zwaartekracht  blijven trotseren? Veel hangt af van de ontwikkelingen in het Midden-Oosten. Hoe lang blijft de Straat van Hormuz nog dicht? Wanneer dat langer gaat duren lijkt een correctie niet uitgesloten. Gezien de kracht van de AI-rally hoeft dat overigens geen onoverkomelijk probleem te zijn. Eerder een moment van bezinning.