Auteur: Krist Plaizier Datum: 03-03-2026
Druk op ETS kost beleggers geld
Nu de opgelopen spanning in het Midden-Oosten afgelopen zaterdag tot een hoogtepunt is gekomen met de aanval van Israël en de Verenigde Staten op Iran, staan veel aandelen onder druk. Maar specifiek twee aandelen in onze gematigd offensieve portefeuille hebben al enkele weken te maken met een verkoopdruk die niets heeft te maken met de ontwikkelingen in het Midden-Oosten. Ik heb het hier over Holcim, de grootste cementproducent ter wereld, en ArcelorMittal, de op één na grootste staalproducent ter wereld. Beide aandelen worden verkocht door beleggers sinds politieke leiders in de Europese Unie vraagtekens zetten bij het huidige Emissions Trading System (ETS). Desondanks staat ArcelorMittal dit jaar nog altijd zo’n 35 procent hoger. Beleggers vinden de naar verwachting komende ban van Chinees staal in Europa belangrijker, hetgeen logisch is. Holcim, waarvan de koers ook gedrukt werd door de kwartaalcijfers van afgelopen vrijdag, staat dit jaar inmiddels bijna 15 procent lager.
Het Europese emissiehandelssysteem ETS vormt de handen en voeten van het Europese klimaatbeleid. Het systeem werkt tot op heden prima. Bedrijven moeten voor elke ton koolstofdioxide (CO2) die ze uitstoten een emissierecht inleveren. Grote industriële uitstoters als raffinaderijen, cementfabrieken en staalproducenten moeten rechten (bij)kopen om al hun CO2 uit te mogen stoten. Deze rechten kopen ze op een markt waar andere bedrijven, die hun rechten niet (allemaal) nodig hebben, verkopen. Daarnaast geeft de EU elk jaar nieuwe rechten uit. Het aantal nieuw uitgegeven rechten wordt elk jaar minder en vanaf 2039 komen er helemaal geen nieuwe rechten meer bij. Dit creëert een schaarste waardoor de rechten in prijs stijgen. Hierdoor neemt de prikkel voor minder duurzame ondernemingen toe om te blijven verduurzamen. Voor bedrijven met een groot aantal emissierechten op hun balans vertegenwoordigt dit inmiddels een flinke waarde.
Echter de waarde van deze rechten wordt nu ter discussie gesteld. De Europese Commissie gaat het ETS dit jaar evalueren en dat heeft een stevige lobby in Brussel op gang gebracht om het systeem af te zwakken. De Europese energie slurpende industrie (vooral de chemiesector) ondervindt namelijk zware concurrentie van buiten de Europese Unie, waar dit soort bedrijven veel minder kosten maken voor energie. Voorafgaand aan de industrietop in Antwerpen van 11 februari jongstleden hadden ruim 900 bedrijven uit de industriesector een brief opgesteld aan de politieke leiders van de Europese Unie om hun zorgen te uiten over de hoge energiekosten als gevolg van het ETS. Het zou hun concurrentiepositie verzwakken. Mede hierdoor zijn het niet alleen lobbyisten maar ook Europese politieke leiders die vragen stellen bij het huidige ETS. Tijdens de top verklaarde de Duitse bondskanselier Merz open te staan voor een aanpassing van het ETS. Ook de Franse regeringsleider Macron vroeg zich af of de ingeslagen weg naar decarbonisatie niet te veel het concurrentievermogen aantast. Eurocommissaris Wopke Hoekstra en EC-voorzitter Von der Leyen willen echter nog niets weten van een mogelijke aanpassing van het ETS. Von der Leyen heeft het als discussiepunt op de agenda gezet voor de volgende meeting van Europese leiders later deze maand.
Hiermee is het spel op de wagen en doet het de prijs van emissierechten dalen. Vervelend voor ondernemingen die wel tijdig hebben geïnvesteerd in vergroening, zoals Holcim en ArcelorMittal. Betaalden grote uitstoters half januari nog 90 euro voor het uitstoten van een ton CO2, momenteel is dat al gedaald tot rond de 70 euro. Een forse daling van ruim 20 procent, maar nog altijd zijn de Europese emissierechten de duurste ter wereld. De Europese Commissie komt in het najaar met een evaluatierapport over het ETS. Verwacht wordt dat de Commissie zal adviseren de uitgeefperiode te verlengen. Dit verkleint de schaarste en dus zal de prijs dalen. Het rapport zal besproken moeten worden in het Europees Parlement en door de afzonderlijke lidstaten. Gezien het tempo van wetgeving in Europa zullen we helaas nog lang last hebben van grote schommelingen van de prijzen van emissierechten. Iets waar beleggers met hun keuze voor aandelen in de industriesector zeker rekening mee moeten houden.