Auteur: Jan-willem Nijkamp Datum: 14-10-2026
Een op hol geslagen kudde stieren
Vier jaar
Deze week vierde de bullmarket zijn vierde verjaardag. Op 12 oktober 2022 zette de bearmarket van dat jaar zijn bodem neer. Een maand voor de lancering van ChatGPT begonnen de koersen weer op te lopen. Sinds die bewuste dag is de S & P 500 met 118 procent gestegen. De AEX-index deed niets voor de zwaar met technologie beladen index onder. Waar beleggers in de S & P 500 in euro’s gemiddeld 18,83 procent per jaar realiseerden (inclusief dividend), kwamen beleggers in de AEX uit op 18,66 procent.
Grootste uitblinkers
De grootste uitblinkers hebben allen op de een of andere manier een relatie tot AI. Zo was Palantir spekkoper, maar bleven Nvidia, Micron en Dell daar niet ver bij achter. Binnen de AEX trokken voornamelijk de chipaandelen de kar. Bedrijven betrokken bij de bouw en het faciliteren van datacenters – energievoorziening, koeling, water – floreerden eveneens. De Magnificent Seven verdrievoudigden in deze periode.
AI-luchtbel
Steeds vaker wordt gesproken over een AI-luchtbel. De waardering van met name de technologiefondsen zou buitenproportioneel zijn en rijp voor een correctie. Nu de rally op leeftijd raakt wordt deze roep steeds luider. Is dat terecht? Sinds het jaar waarin de S & P 500 het licht zag, een eeuw geleden, zijn er 27 gedefinieerde bullmarkets geweest. Dat zijn rallies niet onderbroken door een daling van minstens 20 procent. De gemiddelde bullmarket duurde 1011 dagen. De huidige is 1458 kalenderdagen oud.
Er lijkt nog ruimte
In lengte gemeten staat deze bullmarket echter nog maar op de negende plaats. De langste was de beruchte dot.com-rally met 4494 dagen. In kracht gemeten ligt deze rally ook nog achter, met 118 procent ten opzichte van 582 procent destijds in de jaren ’90. De bullmarket van 2009 tot 2020 duurde 3999 dagen en steeg met 400 procent. Wat dat betreft lijkt er nog wel enige ruimte.
De winsten gaan harder dan de koersen
Maar er is meer. Je kunt niet van een luchtbel spreken wanneer de winsten zo hard oplopen als nu. Dit jaar stijgt de winst van de 500 bedrijven uit de S & P 500 naar verwachting met 33 procent. De waardering van de index is sinds de jaarwisseling echter gedaald, van 22 naar 19 keer de winst. De koersen zijn weliswaar opgelopen, maar hebben de winsten niet kunnen bijhouden. Een luchtbel? Daar lijkt het niet op, deze rally heeft een fundamentele basis.
Dwars door een stijgende rente heen
Een ander opvallend feit is dat de rally startte midden in een verkrappende cyclus van de Federal Reserve. De centrale bank begon de rente in 2022 te verhogen om daar vervolgens pas in de zomer van 2023 mee op te houden. De Fed Funds Rate steeg in deze periode van 0,07 tot 5,33 procent. De rente op 10-jaars staatsleningen steeg ook fors. De rally ging dwars door een stijgende rente heen.
Smalle basis
Vaak wordt gezegd dat deze rally een smalle basis heeft. Slechts een klein aantal aandelen stuwt de index omhoog. Dat is waar. De tien grootste bedrijven uit de S & P 500 maken maar liefst 40 procent uit van de index. De succesvolle technologiefondsen trekken het gemiddelde enorm op met hun zware weging. De rest van de markt blijft daar soms fors bij achter. Een groot deel van de fondsen uit de S & P 500 bevindt zich momenteel in een correctie. De banken zijn daar een mooi voorbeeld van.
De correctie is reeds gaande
De lang aangekondigde correctie lijkt reeds plaats te hebben gevonden. Niet openlijk zichtbaar, maar onder de oppervlakte. Wanneer je als belegger de verkeerde aandelen hebt sta je er waarschijnlijk minder florissant voor. Een en ander neemt niet weg dat de verwachtingen voor de derde kwartaalcijfers hoog zijn. Er wordt een winstsprong van de 500 bedrijven uit de S & P 500 verwacht van 29,6 procent. Aan het begin van het kwartaal was dat nog 26,7 procent. Een unicum. De winstmarge is sinds vorig jaar gestegen van 13 naar 15 procent. Dat is historisch hoog. Bij hogere winstmarges horen hogere waarderingen. Die zijn echter juist gedaald. Beleggers zijn nog verre van euforisch. Eens komt aan deze rally een eind. Tegen een kudde op hol geslagen stieren inlopen kan nu echter verkeerd aflopen.