Auteur: Joop van de Groep Datum: 21-02-2020

Japan in recessie

Maandag jongstleden meldde hoofdeconoom van het Norinchukin Research Institute, Takeshi Minami, dat het Japanse bruto binnenlands product in het vierde kwartaal van 2019 met 1,6% is gekrompen. Dit is de grootste krimp sinds het tweede kwartaal van 2014. Destijds kromp de economie met 1,9%. 

Volgens Takeshi Minami zijn er twee belangrijke oorzaken aan te wijzen voor de forse terugval van de Japanse economie. Het consumentenvertrouwen werd negatief beïnvloed door het natuurgeweld van Tyfoon Hagibis en de verhoging van het Btw-tarief van 8% naar 10% per 1 oktober 2019. Tyfoon Hagibis maakte meer dan 100 dodelijke slachtoffers en zorgde voor veel overstromingen waardoor duizenden vluchten naar Japan werden geschrapt. De bestedingen van de consumenten daalden met maar liefst 2,9%. De eerste daling na vijf kwartalen op rij van stijgende consumentenbestedingen.

Daling economische activiteiten

In de economische groeicijfers zijn nog niet de nadelige gevolgen van de uitbraak van het coronavirus verwerkt. Dit geldt echter niet voor de vanochtend gepubliceerde inkoopmanagersindices van de Japanse industrie en dienstensector. Volgens de Jibun Bank inkoopmanagersindex is de economische activiteit in februari gekrompen als gevolg van de uitbraak van het coronavirus in China. De index voor de bedrijvigheid in de industrie van de derde economie wereldwijd zakte naar het laagste niveau in meer dan zeven jaar van 48,8 naar 47,6. De Japanse industrie heeft last van het wegvallen van de vraag en de verstoring van de productieketen omdat veel Chinese toeleveranciers gesloten zijn. De inkoopmanagersindices worden doorgaans als betrouwbare indicatoren van de economische activiteiten gezien. Het is derhalve aannemelijk om te veronderstellen dat de Japanse economie in een recessie is beland. 

In december vorig jaar maakte de Japanse premier Shinzo Abe nog bekend dat zijn regering een bedrag van ruim 200 miljard euro uittrekt om de economie vlot te trekken. Takeshi Minami wil wellicht tegen beter weten in nog niet spreken van een recessie. Hij verwacht dat de Japanse economie in het lopende kwartaal een lichte groei laat zien. De Japanse overheid trekt namelijk een bedrag van 150 miljoen euro extra uit om de controles op het coronavirus op vliegvelden op te voeren. Japan doet er alles aan om het coronavirus onder controle te krijgen voordat over een aantal maanden de Olympische Spelen in Tokio van start gaan.

Seminars online

Aanstaande maandag is de beurs in Tokio gesloten vanwege de verjaardag van keizer Naruhito. Alle activiteiten op deze feestdag zijn afgeblazen door de uitbraak van het coranavirus. Internetbedrijven zoals Z Holdings en Rakuten profiteren juist van het coronavirus omdat veel conferenties en seminars online worden gehouden.

Voorzichtig herstel eurozone

In tegenstelling tot Japan laten de economische activiteiten in de eurozone wel een groei zien. De bedrijvigheid in de industrie kromp in februari minder sterk dan een maand eerder en de bedrijvigheid in de dienstensector liet een lichte stijging zien. Of het voorzichtige herstel in de industrie van de eurozone doorzet is nog maar de vraag. De langere levertijden van producten uit China vormen een gevaar voor het verdere herstel van de industrie. 

Positief voor de industrie is de mededeling vanochtend van de Chinese minister van handel dat de hervatting van de werkzaamheden in de belangrijke handelsprovincies Guangdong en Jiangsu snel toenemen.