Auteur: Nico van der Werf Datum: 15-12-2025
Positief nieuws uit Japan
Vanmorgen is in Japan het zogenaamde Tankanrapport uitgekomen. Dit is een enquête waarin bijvoorbeeld het ondernemersvertrouwen onder grote Japanse producenten wordt gemeten. Hieruit blijkt dat het sentiment op het hoogste niveau in vier jaar tijd is uitgekomen in de laatste drie maanden tot en met november. De hoofdindex van het vertrouwen bij deze ondernemingen steeg van +14 in september naar +15 per december. Dit is precies conform de verwachting van analisten. Deze index is inmiddels voor het derde kwartaal op rij verbeterd tot de hoogste stand sinds december 2021. In principe geeft dit cijfer aan dat de klap van hogere Amerikaanse tarieven kunnen worden opgevangen.
De index die hetzelfde meet onder grote niet-producenten is in december onveranderd uitgekomen op +34. Analisten gingen hieruit van een stijging tot +35. De uitkomsten voor zowel producenten als voor niet-producenten geven in principe voldoende voeding voor de verwachting dat de Bank of Japan (BOJ) de rente komende vrijdag zal verhogen.
Grote bedrijven zullen de kapitaaluitgaven in het lopende boekjaar dat eindigt per maart 2026 waarschijnlijk met 12,6 procent verhogen. Analisten hadden een stijging van 12 procent geprognotiseerd. Deze ondernemingen waren bovendien in staat om de verkoopprijzen te verhogen in het vierde kwartaal en zij verwachten dit in de komende drie maanden opnieuw te kunnen doen. Het is een duidelijk signaal dat er sprake is van een solide vraag, waardoor de hogere kosten kunnen worden doorberekend aan eindconsumenten.
De index die de situatie op de arbeidsmarkt heeft gepeild toont aan dat bedrijven deze markt als zeer krap ervaren, zelfs op een niveau dat sinds 1991 niet meer is voorgekomen. Deze tekorten kunnen een serieuze belemmering vormen voor de toekomstige groei van de Japanse economie. Dit effect wordt versterkt door het feit dat Japan te maken heeft met een beroepsbevolking die aan het afnemen is. Econoom Abhijit Surya van Capital Economics ziet in deze verwachtingen voldoende ruimte voor hogere lonen (als gevolg van de krapte op de arbeidsmarkt) en hogere prijzen. De BOJ heeft hiermee voldoende ingrediënten om door te gaan met renteverhogingen. Abhijit Surya gaat er dan ook vanuit dat de BOJ de beleidsrente in 2027 zal verhogen tot 1,75 procent.
Analisten verwachten dat er in het lopende kwartaal weer sprake zal zijn economische groei in Japan, na de krimp in de afgelopen drie maanden. Deze verwachting is met name gebaseerd op de verbetering van zowel de export als de industriële productie.
De beleidsvergadering van de Bank of Japan vindt plaats op 18 en 19 december. Diverse bronnen hebben aan Reuters gemeld dat het zeer waarschijnlijk is dat de kortetermijnrente zal worden verhoogd van 0,5 procent naar 0,75 procent. De inflatie blijft namelijk hardnekkig en is in oktober opgelopen naar 3 procent op jaarbasis. Daarmee is deze nog altijd hoger dan de doelstelling van 2 procent.
Het positieve nieuws uit het Tankanrapport heeft overigens vanmorgen niet geleid tot hogere koersen. De Japanse beurs, de Nikkei, daalde met 1,3 procent.