Auteur: Jan-willem Nijkamp    Datum: 23-09-2026

Was dit alles?

Nieuwe records

In augustus zetten de beurzen nog nieuwe records op de borden. In de weken erop kregen beleggers een stortvloed aan ellende over zich hen. Een vat Brent-olie werd in een maand ruim 20 dollar duurder. De rente op 2-jaars staatsleningen in de VS steeg met 0,62 procent. De rente op 10-jaars staatsleningen met 0,40 procent. De Federal Reserve verhoogde de Fed Funds Rate. De Bank of Japan verhoogde eveneens de rente. Een belangrijke oliepijpleiding in Saoedi-Arabië werd gebombardeerd en de wereldwijde energievoorziening kwam steeds verder onder druk te staan.

Frustrerend voor de beren

Ondanks deze serie uppercuts voor beleggers staan de indices op minder dan een procent verwijderd van hun topniveau. Frustrerend voor hen die op een correctie gerekend hadden. Mogelijk lag hun focus teveel op deze lange lijst van zorgen, zonder de brede context in ogenschouw te nemen. Markten opereren immers niet in een vacuüm. Zij hebben de neiging alle ontwikkelingen in te prijzen, de risico’s en de fundamenten te wegen. Tot op de dag van vandaag staan die fundamenten er aanzienlijk beter voor dan velen hadden ingeschat.

De markt doet het werk van de Fed

Beleggers begonnen dit jaar in de verwachting dat de Federal Reserve de rente meerdere keren zou gaan verlagen. Eind februari, voor het begin van de oorlog in het Midden-Oosten, stond de 2 -jaars rente in de VS op 3,37 procent. Zeven maanden later is dat 4,76 procent, een stijging van niet minder dan 1,39 procent. Men zou kunnen stellen dat de markten het werk van de Federal Reserve hebben gedaan. Een enorme verkrapping! De beurzen lijken deze rentestijging echter zonder kleerscheuren te hebben doorstaan.

Olieprijs werkt ook niet mee

De olieprijs werkt ook niet mee. Hogere prijzen aan de pomp werken als een extra belasting op de consument. Voor een vat olie wordt 60 procent meer betaald dan begin dit jaar. Een gallon benzine kost in de VS 4,50 dollar, diesel zelfs 6,50 dollar. Niet echt goed voor het vertrouwen. Feit is echter dat de wereldeconomie minder energie-intensief lijkt dan decennialang het geval was. De consument besteedt minder van zijn beschikbare inkomen aan brandstof dan voorheen. De hogere energieprijzen zijn zeker schadelijk, maar de gevolgen zijn vooralsnog te overzien.

De economie vertelt een ander verhaal

Ondertussen vertellen de macro-economische cijfers een ander verhaal. De detailhandelsverkopen blijven positief verbazen. De industrie draait op volle toeren. De werkloosheid blijft historisch laag. Volgens de Federal Reserve van Atlanta groeit het BNP van de VS met 5,1 procent. De winstgevendheid van het bedrijfsleven overtreft alle verwachtingen. Voor het jaar 2026 verwachten analisten een winstgroei van 35 procent voor de 500 bedrijven uit de S & P 500. De winstmarges zijn met 17 procent hoger dan ooit.

Waar staan we nu?

Waar staan we nu? Waar voor gevreesd werd bij het uitbreken van de oorlog in het Midden-Oosten is  inmiddels realiteit. De olie- en gasprijzen gingen door het dak. De wereldwijde toevoerketens raakten ernstig verstoord. De vrachttarieven bereikten pandemieniveau’s. De centrale banken verhoogden hun rente. De rente op staatsleningen liep stevig op. En toch, de indices staan minder dan een procent onder hun oude top.

Disconteringsmechanisme

Is dit een markt die op instorten staat? Daar lijkt het niet op. Een kwetsbare markt zou al lang onder het gewicht van deze opeenvolgende tegenslagen in elkaar zijn gezakt. Dat is niet gebeurd. Natuurlijk, wat niet is kan nog komen. Maar markten zijn een disconteringsmechanisme. Ieder nieuwsfeit wordt onmiddellijk in de koersen ingeprijsd. Al dat bovengenoemde slechte nieuws dus ook.

Een erg hoge muur van zorgen

Eerder lijkt dit een markt bezig aan het beklimmen van een enorme wall of worries. Een erg hoge muur van zorgen. Hoe hoger echter de muur, hoe langer de weg omhoog om deze te beklimmen.  De prijs voor een vat Brent-olie is in een week al weer met 10 dollar gezakt. De rente op 10-jaars staatsleningen is in dezelfde periode met meer dan 10 basispunten gedaald. Zeker, één zwaluw maakt nog geen zomer, maar zijn dit de eerste tekenen van een beginnend herstel? Alhoewel, herstel? De AEX-index is nooit meer dan drie procent gedaald sinds het hoogste punt. De maand september geldt doorgaans als een mindere beursmaand. Was dit alles?