Auteur: Jan-Willem Nijkamp  Datum: 06-08-2025

Wij sparen ons arm

628 miljard

Eind juni hadden we in ons land met zijn allen in totaal voor een bedrag van 429 miljard euro aan direct opneembaar spaargeld. Dat blijkt uit cijfers van De Nederlandsche Bank (DNB). Daarnaast hadden Nederlanders nog 88 miljard euro aan spaargeld op een deposito met een vaste looptijd staan. Naast al dat geld stond er ook nog eens 111 miljard euro op betaalrekeningen. Bij elkaar is dat 628 miljard euro. Wij zijn een spaarzaam volkje. 

Reserves

Sparen is zinvol als je bijvoorbeeld reserves wilt opbouwen voor onverwachte uitgaven. Denk hierbij aan het verplichte eigen risico van de zorgverzekering, een nieuwe wasmachine of een kapotte cv-ketel. Zo voorkom je dat je geld tekortkomt of moet lenen bij onverwachtse uitgaven. Naast het opbouwen van een buffer kan sparen voor een specifiek doel ook zinvol zijn. Zo zijn er veel mensen die sparen voor de toekomst van hun kind, een auto of een vakantie. Sparen geeft ons meer zekerheid in het leven.

Zekerheid

Bij het zien van bovenstaand bedrag aan spaargeld kun je je afvragen of wij met zijn allen niet erg veel zekerheid nastreven. Zijn we geen overdreven risicomijders? Met het bovengenoemde bedrag aan spaargeld zouden wij in Nederland bijvoorbeeld makkelijk de totale staatsschuld ter grootte van 506 miljard euro kunnen aflossen. Zouden we met dit geld niet de vele nodige investeringen in zorg, onderwijs, defensie en infrastructuur kunnen doen? Om maar eens wat te noemen. En daarnaast, is sparen wel het juiste middel om het gestelde doel te realiseren?

Een korte uiteenzetting

Een korte uiteenzetting. Stel je hebt een bedrag aan spaargeld van 100.000 euro op de bank staan. De gemiddelde spaarrente in Nederland schommelt momenteel rond de 2.26 procent, volgens Actuele Rentestanden. Dat lijkt een aardige vergoeding voor het wegzetten van je zuur verdiende geld. Er zijn echter diverse naarlingen die hun grijpgrage handen maar al te graag naar uw geld uitsteken. Ten eerste is daar het inflatiespook. De geldontwaarding bedraagt volgens het CBS momenteel 2,9 procent. 

Vermogensbelasting

Maar ook de staat heeft zo zijn behoeften. Over een bedrag van 100.000 euro bent u momenteel 220 euro aan vermogensbelasting verschuldigd. De eerste 57.684 euro is belastingvrij, maar over de rest dient 1,44 procent afgerekend te worden. Daarover moet 36 procent vermogensrendementsheffing betaald worden. Dat is 0,22 procent. Hoewel je dus een rente van 2,26 procent ontvangt (en dat is lang niet bij alle banken het geval) ben je jaarlijks 2,9 plus 0,22 procent kwijt. Jaarlijks lever je 0,86 procent op je vermogen in. Dat komt neer op een slordige 9 procent (rente-op-rente) over 10 jaar. De koopkracht van uw 100.000 euro is na tien jaar nog maar 91.000 euro. Sparen? Het lijkt meer op inleveren.

Alternatieven

Zijn er alternatieven? Zeker, u kunt gaan beleggen. Wanneer u in het gelukkige bezit bent van een eigen huis was dat de afgelopen decennia naar alle waarschijnlijkheid uw beste belegging. Wanneer we over de periode van de laatste 200 jaar naar de gerealiseerde rendementen kijken springt een belegging in aandelen er echter fors bovenuit. Volgens het bekende overzicht van de Amerikaanse emeritus-hoogleraar aan de Wharton School of Finance Jeremy Siegel leverde een belegging in goud de afgelopen 200 jaar 0,6 procent gemiddeld per jaar op. Gecorrigeerd voor inflatie. Obligaties waren lucratiever met een reëel rendement van gemiddeld 3,5 procent per jaar. Een belegging in aandelen sloeg echter alles met een reëel rendement van gemiddeld 6,7 procent per jaar. Bedenk wel dat er in de afgelopen twee eeuwen nogal wat oorlogen, crises, crashes, depressies en recessies zijn geweest. Een aardig gemiddelde dus. 

In ons eigen land

Dat was in de VS zult u zeggen. Maar in ons eigen land dan? Helaas gaan de cijfers bij ons niet zo ver terug. De AEX-index bestaat nog maar 42 jaar. Gestart als EOE-index in 1983 was een belegging hierin echter wel goed voor gemiddeld 10,8 procent per jaar. Dat is inclusief geherinvesteerde dividenden. Een belegging van 100.000 euro zou u tien jaar later ruim 278.000 euro hebben opgeleverd. Daar moet echter dan nog wel een inflatiecorrectie overheen. De inflatie was in de afgelopen tien jaar gemiddeld 2,7 procent per jaar. En ook hierover had u vermogensbelasting moeten betalen. En dan is er nog die vermogensbeheerder die betaald moet worden. Maar het verschil met sparen en andere assets is enorm.

Volatiliteit is de prijs voor een hoger rendement

Maar aandelen zijn toch risicovol? Dat is zeker het geval. Maar naarmate de periode waarover u gaat beleggen langer wordt nemen de risico’s af. Dat blijkt wel uit bovenstaande cijfers. Ondanks alle oorlogen, crises, etc. bleek een lange termijn belegging in aandelen superieur. Een belegger in aandelen neemt meer risico maar wordt daar ook ruim voor beloond. Beleggen in aandelen levert een hoger rendement op dan sparen. De prijs die je daarvoor betaalt is een hogere volatiliteit. Een prijs die veel spaarders niet bereid zijn te betalen gezien de enorme omvang van het uitstaande bedrag aan spaargeld.