Auteur: Jan-willem Nijkamp    Datum: 16-09-2026

5 procent

Een renteverhoging?

Vanavond komt de Federal Reserve met zijn rentebesluit. De centrale bank staat voor een cruciale beslissing. Enerzijds heeft de president meer dan duidelijk gemaakt dat hij een renteverlaging wenst. Jerome Powell moest immers niet voor niets plaatsmaken voor Kevin Warsh. Anderzijds verwacht de markt juist een renteverhoging. Volgens de Fed Watch Tool verwacht niet minder dan 92 procent van de respondenten een verhoging. De rente niet verhogen zou een forse volatiliteit op de beurzen tot gevolg kunnen hebben.

De president of de markt

Volgens de media moet de Fed-voorzitter kiezen tussen de president en de markt. De realiteit is echter  een stuk genuanceerder. De voorzitter neemt deze beslissing immers niet in zijn eentje. De FOMC bestaat uit 12 stemgerechtigde leden, waarvan de voorzitter er één is. Bij de vorige Fed-meeting stemden drie leden voor een renteverhoging. Pas wanneer het een dubbeltje op zijn kant wordt zou de stem van Warsh de doorslag kunnen geven.

De markt is er al weken mee bezig

Niet Warsh, maar de Federal Rererve verhoogt de rente, of niet. De markten zijn er al weken druk mee bezig. Waarom is het rentebeleid van de centrale bank zo’n issue? Welnu, de bullmarket is inmiddels bijna vier jaar oud. Volgens een groeiende schare analisten en beleggers is het einde in zicht. Is het niet het barsten van de veronderstelde AI-luchtbel, dan is het wel een verkrappende centrale bank.

Bull markets are killed by the Fed

“Bull markets don’t die of old age, they’re killed by the Fed”, luidt een bekend gezegde op Wall Street.  Het is een feit dat de markt doorgaans nerveus reageert na een eerste rentestap. Koersen hebben de neiging te dalen in de eerste maanden na een renteverhoging. Op de lange termijn blijkt het echter mee te vallen. Zodra beleggers aan de nieuwe situatie gewend zijn en zien dat de bedrijfswinsten solide blijven, herstellen de koersen weer. In de laatste zes rentecycli bleek de S & P 500 een jaar na de eerste renteverhoging gemiddeld 6,7 procent hoger te staan.

Rentestrijging in perspectief

Waarom stijgt de rente? Dat is van belang. Zo zien professionele fondsbeheerders een disorderly rise in bond yields als het grootste gevaar voor deze bullmarket, niet het knappen van de veronderstelde AI-luchtbel. Niet een gestaag, maar  een ongecontroleerd hard oplopende rente wordt als gevaar gezien.  De rente op 10-jaars Treasuries is weliswaar stevig opgelopen, maar dat moet wel in perspectief gezien worden.

Een rente van 5 procent is geen economisch monster

De rentelasten op de staatsschuld stijgen, de hypotheeklasten ook, bedrijven moeten zich tegen hogere rentes financieren en creditcardschulden, autoleningen en studieschulden stijgen. Niet bevorderlijk voor de economie. Is een rente van 5 procent op 10-jaars staatsleningen een kantelpunt? Dat zou wel eens mee kunnen vallen. Een rente van 5 procent hoeft geen economisch monster te zijn. Zo blijken de totale rentelasten inclusief hypotheken en credit cards al jaren stabiel te zijn in de VS. Ze bedragen 11 procent van het besteedbaar inkomen, net zo veel als vijf jaar geleden. In 2007 bedroeg deze rentelast echter nog 15,8 procent. Vlak voor het uitbreken van de kredietcrisis.

Ruime rentedekking

Miljoenen huiseigenaren hebben hun hypotheekrente tijdens de pandemiejaren tegen een historisch lage rente vastgezet. De stijgende rente raakt hen nog niet. Hypotheken maken 72 procent uit van de totale schuld van huishoudens. De robuuste winsten beschermen het bedrijfsleven op hun beurt tegen de hogere rente op kredieten. De 500 bedrijven uit de S & P 500 kunnen hun rentelasten 7,5 keer voldoen uit hun winsten. Gemiddeld was dat 6,5 tot 7 keer. Weinig aan de hand dus. Een stijgende rente als gevolg van stijgende uitgaven aan AI en toenemende groei zijn voor de beurs niet per sé negatief.

Inflatie wel een probleem

Een stijgende rente als gevolg van een oplopende inflatie is dat echter wel. Zo bleek de CPI vorige maand op 3,4 procent te zijn uitgekomen. De kerninflatie daarentegen bedroeg maar 2,4 procent, de laagste stand sinds 2021. De gestegen energieprijzen als gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten blijken de voornaamste oorzaak. Zou de Fed echter met een renteverhoging de Straat van Hormuz weer open krijgen?

5 procent niet het einde van de bullmarket

Een stijgende rente hoeft niet het einde van de bullmarket te betekenen. Wel wanneer de rente ongecontroleerd hard gaat stijgen. Dan komt er op zeker moment een punt waarop de beurs bezwijkt. Niet het niveau van 5 procent op zich, maar het tempo en de oorzaak van de stijging zullen bepalend zijn.