Auteur: Jan-willem Nijkamp Datum: 17-08-2021

De lucratieve handel in emissierechten

Een rapport met gevolgen

Vorige week publiceerde het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) van de Verenigde Naties zijn nieuwe rapport over de ernst van het klimaatprobleem. Kort samengevat zijn de vele wetenschappers die eraan gewerkt hebben het erover eens dat klimaatverandering reëel is, het resultaat is van menselijke activiteiten en dat veel aangerichte schade onomkeerbaar is. Nu doet het klimaat al duizenden jaren niet anders dan veranderen, maar over de invloed van de mensheid erop wordt wel volop getwist. Het wordt echter wel steeds moeilijker de visie van meer dan 10.000 wetenschappers in twijfel te trekken. De drang van de mensheid hier iets aan te doen lijkt dan ook moeilijk tegen te houden. Politici en bestuurders rollen wereldwijd over elkaar heen in het aankondigen van hoogstnoodzakelijke maatregelen. De meningen zijn echter nogal verdeeld.

Marktmechanisme

Voor de predikers van het vrije marktmechanisme is er echter goed nieuws. In 2005 werd in de Europese Unie het Emissions Trading System (ETS) gestart. Het ETS is het grootste emissiehandelssysteem ter wereld. Nederland doet samen met 29 andere Europese landen mee aan dit Europese systeem voor de handel in emissierechten. Zo’n 10.000 Europese bedrijven doen eraan mee, samen verantwoordelijk voor 45 procent van de CO2-uitstoot in de Europese Unie. Lange tijd heeft de handel in emissierechten een wat slapend bestaan geleid. De vraag was beperkt, de prijs erg volatiel en de liquiditeit soms zeer gering. Bovendien werden er emissierechten gratis weggegeven aan bedrijven met een verondersteld nationaal belang. Ondanks deze tekortkomingen is de uitstoot van CO2 in de Europese Unie sinds 2005 met 30 procent verminderd.

ETS

Hoe werkt het ETS? Ieder jaar stelt de Europese Commissie vast hoeveel CO2 de ETS-bedrijven mogen uitstoten. Deze hoeveelheid wordt ieder jaar lager, momenteel met 2,2 procent per jaar. Tussen 2013 en 2020 was dat nog 1,74 procent per jaar. Uiteindelijk wordt de doelstelling voor 2030 – 55 procent reductie – op deze wijze nagestreefd. De hoeveelheid ton C02 dat uitgestoten mag worden is meteen ook het aantal emissierechten dat dat jaar op de markt komt. Voor elke ton CO2 die ze uitstoten, moeten bedrijven een emissierecht inleveren. De rechten kunnen gekocht worden op veilingen – de Europese Unie haalde hier in 2020 21 miljard euro mee op - of handelsplatformen, maar ook van andere bedrijven. Wanneer een bedrijf weinig uitstoot en emissierechten over heeft kan ze deze aan anderen verkopen. Tesla genereert op deze wijze het grootste gedeelte van zijn inkomsten door zijn rechten aan minder schone autofabrikanten door te verkopen.

Interessant voor beleggers

Emissierechten worden op deze wijze ook buitengewoon interessant voor beleggers. Het is namelijk de enige asset class waarvan het aanbod structureel afneemt. Daar zorgt de overheid wel voor door de jaarlijkse cap te laten dalen. De vraag blijft echter wel toenemen. Het gevolg is een oplopende prijs voor deze rechten. De wereldwijde verschuiving van fossiele brandstoffen naar meer schone energie gaat door. De afgelopen 12 maanden steeg de prijs van de rechten met 135 procent. Sinds de jaarwisseling is de prijs met 54 procent gestegen. Volgens deskundigen is er echter een aanmerkelijk hogere prijs voor een emissierecht nodig om klimaatneutraliteit in 2050 te bereiken. De OESO spreekt zelfs van een prijs van 147 dollar. Het is dan ook niet vreemd dat hegde funds en institutionele beleggers zich inmiddels op deze semi-gereguleerde markt hebben gestort.

Diverse voordelen

Een investering in emissierechten heeft immers een beperkte correlatie met de aandelenmarkt en draagt zodoende bij aan een betere spreiding in de portefeuille. Naast het interessante rendement voldoet een belegger tevens aan de steeds sterkere wens van de toezichthouders om volgens ESG-normen te beleggen. Hoe duurder het voor bedrijven wordt om rechten te kopen, hoe groter de motivatie om schonere innovaties door te voeren. Emissierechten kunnen daarnaast ook dienen als een bescherming tegen inflatie. Hogere grondstofprijzen kunnen immers opgevangen worden. Een investering in emissierechten lijkt dus voor veel beleggers zeer interessant.

ETF

De handel in emissierechten verloopt via termijncontracten. Maar bijvoorbeeld particuliere beleggers zouden deze markt ook kunnen betreden middels een Exchange Traded Fund. Het ruim een jaar geleden gelanceerde KraneShares Global Carbon ETF is sinds de start met 91 procent gestegen. Het is met ruim 500 miljoen dollar onder beheer inmiddels de grootste. Dit jaar was de ETF goed voor een rendement van 55 procent. Naast de grootste investering in het ETS van de Europese Unie wordt er ook belegd in contracten in andere delen van de wereld (bijvoorbeeld Californië). Er zijn meerdere markten in emissierechten. Buiten de Europese Unie en de Verenigde Staten worden er ook in China, het Verenigd Koninkrijk en in Korea inmiddels initiatieven genomen een dergelijke markt op te starten.

Maak vrijblijvend een afspraak met een van onze specialisten

 

Auteur: Jan-willem Nijkamp Datum: 13-05-2021

Inflatie maakt beleggers nerveus

Consumenten Prijs Index

Dinsdag waren de beurzen al gedaald vooruitlopend op de inflatiecijfers van een dag later. Er was toch wel enige vrees dat het Bureau of Labor Statistics in de Verenigde Staten een CPI (Consumer Price Index) zou publiceren waar beleggers niet erg vrolijk van konden worden. Het was nog erger. Het mandje van prijzen van goederen en diensten dat gezamenlijk de inflatie meet bleek op jaarbasis met niet minder dan 4,2 procent te zijn gestegen. Dat terwijl er een toename van 3,6 procent was verwacht. Ook op maandbasis liepen de prijzen veel harder op dan ingeschat, met 0,8 procent. Een prijsstijging die we sinds 2008, voordat de kredietcrisis uitbrak, niet meer hadden gezien. Daar de beurzen al hadden geanticipeerd op slechte cijfers duurde het even voor er duidelijk richting werd gekozen door beleggers. Maar uiteindelijk zetten de beurzen de weg naar beneden in. Ook vandaag volgen de markten in Europa die van de Verenigde Staten. Zo staat de AEX inmiddels 6 procent onder zijn hoogste koers van begin deze maand.

Einde aan TINA?

Is deze vrees terecht? Beleggers zijn immers al jaren gewend aan een historisch lage inflatie. Als gevolg daarvan kon ook het rentepeil naar ongekende diepten wegzinken. In ons werelddeel is er zelfs al enkele jaren sprake van een negatieve rente. Het joeg spaarders naar de beurs onder het motto dat er geen alternatief was voor een belegging in aandelen (TINA). De aanwassende stroom van geld naar de beurs stuwde de koersen verder op en dat trok op zijn beurt weer nieuwe beleggers aan. Niets heeft zo’n aantrekkingskracht als voortdurende koerswinsten. Beleggers werden daarbij geholpen door de centrale banken die met regelmaat lieten weten voorlopig niet van plan te zijn de rente weer te gaan verhogen. Zelfs een enigszins oplopende inflatie zou ze niet van mening doen veranderen. Maar 4,2 procent?

Basiseffecten

Hoe houdbaar is dan het ruime monetaire beleid nog? Veel beleggers nemen het zekere voor het onzekere en gingen over tot verkoop van hun aandelen. Maar reageren ze niet te snel? De snelle toename van de prijzen kan toch moeilijk als een verrassing zijn gekomen. De pandemie zorgde een jaar geleden voor een enorme prijsdaling van allerlei diensten waar plots weinig behoefte meer aan was. Zo zakte de CPI in april vorig jaar diep weg. Met dit lage niveau als vergelijkingsbasis is het dan ook niet zo vreemd dat een jaar later – in een zich snel herstellende economie – de prijzen hard oplopen. Economen spreken in zo’n geval van basiseffecten. Voor de duidelijkheid, het algemene prijspeil is nog steeds lager dan dat van voor de uitbraak van het virus. Het is het tempo van de groei, niet het absolute prijspeil, dat momenteel zorgen baart.

Markt voor tweedehands auto’s explodeert

Opvallend is verder dat er geen sprake is van een prijsstijging over de gehele linie. Zo blijkt uit een nadere analyse dat de forse toename van de prijzen toe te schrijven is aan diensten die slechts voor 13 procent uitmaken van de consumentenbestedingen. Zo liepen vooral de prijzen van gebruikte auto’s en trucks, hotelovernachtingen, restaurants, vliegtrickets, autoverzekeringen, kaartjes voor evenementen en musea en autoverhuur sterk op. Juist die prijzen waren in de pandemie het hardst gedaald en lopen nu het meest op. In de pandemie hadden autoverhuurbedrijven een gedeelte van hun vloot in de verkoop gedaan en nu dienden ze hun voorraad als de wiedeweerga weer aan te vullen. Daar nieuwe auto’s sowieso moeilijk verkrijgbaar zijn (vanwege het chiptekort) explodeert de markt voor tweedehands auto’s.

Irrational exuberance

Maar wat zegt deze prijsstijging over de brede economie? De centrale banken hebben steeds gesteld dat de inflatie slechts van tijdelijke aard zal zijn. Op zeker moment zullen vraag en aanbod elkaar weer vinden en normaliseren de markten weer. Bedenk ook dat de switch van diensten naar goederen tijdens de pandemie weer vice versa zal zijn zodra de meeste mensen gevaccineerd zijn. Met andere woorden, waar de prijzen van allerlei diensten weer op zullen lopen, kunnen juist de prijzen voor goederen en grondstoffen (die nu hard stijgen) weer zakken. Ondanks alle onrust staat het algemeen prijsniveau nog steeds onder het niveau van de lange termijntrend waar bijvoorbeeld de Federal Reserve de prijzen zou willen hebben. Bedenk dat de kerninflatie momenteel 3,0 procent is. Dat lijkt veel, maar is exact het niveau waar ze bijvoorbeeld in 1996 ook stond. Hoewel de toenmalige gouverneur van de Fed Alan Greenspan toen waarschuwde voor irrational exuberance zouden de beurzen nog vier jaar verder stijgen.