Auteur: Jan-willem Nijkamp    Datum: 17-09-2026

De veerkracht van de beurs

Zijwaarts

Het derde kwartaal nadert al weer zijn einde. De beurzen zijn bezig aan een mooi beleggingsjaar. Houden ze de vaart erin? Dat zou het vierde winstjaar op rij betekenen. Een mooie rally. Opvallend is echter wel dat de beurzen al bijna vier maanden zijwaarts bewegen. De S & P 500 staat dit jaar weliswaar op een winst van ruim 10 procent, maar dat stond de index eind mei ook al. Sindsdien is er geen winst meer bijgekomen.

Olie en rente liggen dwars

Vreemd is dat niet. Sinds ultimo mei is de prijs voor een vat Brent-olie met ruim 21 procent opgelopen, naar 104 dollar per vat. De rente op 2-jaars staatsleningen in de VS steeg in deze periode van 4,0 naar 4,7 procent. De rente op 10-jaars staatsleningen steeg van 4,4 naar 5,0 procent. Een fors oplopende olieprijs en een stijgende rente zijn nooit goed voor de beurzen.

Veerkracht

Daarom is het opmerkelijk dat de beurzen zijn blijven liggen. Een daling van de markten zou meer voor de hand hebben gelegen. De opvallende veerkracht van de beurzen is echter te danken aan het florerende bedrijfsleven. Over het afgelopen tweede kwartaal stegen de winsten van de 500 bedrijven uit de S & P 500 met niet minder dan 52 procent. De winstmarge bereikte een recordhoogte. Wanneer de incidentele winsten op beleggingen van Alphabet en Amazon buiten beschouwing worden gelaten resteert nog steeds een niet te verwaarlozen 32 procent.

Hooggespannen verwachtingen

In de loop van de maand oktober rapporteren de  bedrijven hun cijfers over het derde kwartaal. De verwachtingen zijn hoog gespannen. De verwachte winstsprong van de 500 bedrijven uit de S & P 500 is inmiddels naar boven bijgesteld, naar 28,7 procent. De winsten gaan zo hard dat de koersen het niet hebben kunnen bijhouden. De waardering van de index is ondertussen gezakt naar 18,8 keer de winst. Dat was een jaar geleden nog 22,8. De index is in een jaar tijd een stuk goedkoper geworden.

Macro-economische feiten

Beleggers hebben dezer dagen echter andere dingen aan hun hoofd. Na het mooie cijferseizoen is de aandacht weer gevestigd op macro-economische feiten. De oorlog in het Midden-Oosten, de olieprijs, de inflatie, de staatsschuld en de rente. Allen factoren die momenteel niet echt meewerken om het sentiment enigszins op te fleuren. Dat sentiment is inmiddels behoorlijk gezakt. Zo staat de Fear and Greed-index van CNN op de grens tussen Extreme Fear en Fear.

Somber

Beleggers lijken dus nogal somber. Een stemming die is ingeprijsd. Het verklaart waarom de beurzen al vier maanden zijwaarts bewegen, ondanks de uitmuntende bedrijfsresultaten. Nu is de maand september doorgaans een van de mindere beleggingsmaanden. Niet direct een maand voor weer een nieuwe opleving. Beleggers lijken in afwachting van een trigger dat het sentiment kan doen kantelen.

Rentebesluit Federal Reserve

Dat zou mogelijk het besluit van de Federal Reserve kunnen zijn geweest om de rente te verhogen. Normaal gesproken is een renteverhoging nooit goed voor de markt. Misschien deze keer wel? Fed-voorzitter Warsh heeft met zijn presentatie aan vertrouwen gewonnen. De markten lijken er weer in te geloven dat de Federal Reserve er alles aan gelegen is de inflatie te vuur en te zwaard te bestrijden. Zeker, de rente op 2-jaars staatsleningen liep na het besluit op, naar 4,70 procent. Dat impliceert nog twee renteverhogingen op korte termijn.

Vertrouwen weer terug

De rente op 10-jaars Treasuries liep echter zelfs iets terug. Dat lijkt te duiden op iets van enig vertrouwen. Vertrouwen dat het bij de Fed menens is. Nu helpt een renteverhoging niet om de Straat van Hormuz weer open te krijgen, maar het versterkt wel het vertrouwen in de instelling. Volgens de Fed-voorzitter is de economie van de VS nog steeds krachtig. Er is geen sprake van stijgende werkloosheid, de consument blijft besteden en het bedrijfsleven staat er goed voor. Zou de renteverhoging kunnen zorgen voor een – onverwachte – omslag van het sentiment? Of is het daarvoor nog te vroeg en moeten we wachten tot medio oktober, wanneer de bedrijven hun resultaten weer rapporteren? Dat zal de komende weken duidelijk worden.