Auteur: Krist Plaizier Datum: 29-05-2026
De Verenigde Staten hebben een stagflatieprobleem
Gisteren publiceerde de Amerikaanse overheid belangrijke economische cijfers over toestand van het land. Het betrof de inflatie in april en de economische groei in het eerste kwartaal. Hieronder bespreek ik de uitkomsten.
Amerikaanse inflatie stijgt verder
Om te beginnen met de inflatie: deze loopt snel op. De prijsindex voor persoonlijke consumptieve bestedingen (non core PCE) beleefde de grootste stijging sinds mei 2023. De Amerikaanse prijzen sprongen in de afgelopen twaalf maanden tot en met april met 3,8 procent omhoog. In maart was dit nog 3,5 procent. De uitkomst was in lijn met de analistenverwachtingen maar is desondanks stevig te noemen. Maand op maand gemeten liet een positievere uitkomst zien. De PCE-prijsindex steeg in april maand-op-maand met 0,4 procent waar er 0,5 procent werd verwacht en deze in maart nog met 0,7 procent was opgelopen. Zonder onder andere de sterk opgelopen energieprijzen bedroeg de kerninflatie (core PCE) in april 3,3 procent op jaarbasis en op maandbasis was dit 0,2 procent. In maart was de kerninflatie 3,2 procent op jaarbasis en 0,3 procent op maandbasis. Deze cijfers verrasten niet. De kerninflatiecijfers gelden als de belangrijkste inflatie-indicator voor het monetaire beleid van de Federal Reserve. Het feit dat de maandcijfers (core & non-core) beter waren dan verwacht, geeft beleggers de hoop dat de prijzen zullen afkoelen later dit jaar. Het hielp de koersen echter niet echt omhoog gisteren op Wall Street. Het feit dat de sterk gestegen prijzen later dit jaar zullen afkoelen, wordt gesteund door Fed-vicevoorzitter Philip Jefferson. Zijn collega Lisa Cook is een heel andere mening toegedaan. Zij heeft zorgen over de inflatie die snel de verkeerde kant opgaat. Mocht dit zo doorgaan dan zal zij niet voor een noodzakelijke renteverhoging gaan liggen. Maar vooralsnog heeft zij meer informatie nodig want ook het scenario van een afkoelende inflatie behoort nog tot de mogelijkheden.
Een opvallende ontwikkeling is dat de PCE stevig oploopt terwijl die andere inflatiemaatstaf, de consumentenprijsindex (CPI), dit veel gematigder doet. Dit heeft te maken met de snelle opmars van AI en de gebruikte meetmethode. De prijsniveaupeilers van CPI kijken vooral naar wat huishoudens uit eigen zak betalen. Die van PCE kijken breder en nemen ook uitgaven mee die door werkgevers en de overheid worden betaald, zoals bijvoorbeeld zorgkosten. De enorme vraag naar chips, geheugen en AI-infrastructuur stuwt de prijzen van technologie op die werkgevers en overheden moeten betalen. Deze kosten komen veel zwaarder terug in de metingen van PCE dan in die van CPI.
De Amerikaanse gemiddelde detailhandelsprijs voor benzine schoot in april met 12,3 procent omhoog, zo blijkt uit gegevens van de U.S. Energy Information Administration. Daarmee zijn de Amerikaanse benzineprijzen met meer dan 50 procent gestegen sinds het begin van de oorlog eind februari. Dit is slecht nieuws voor president Trump. Hij won de presidentsverkiezingen van 2024 grotendeels dankzij zijn belofte de inflatie te verlagen. Als gevolg van diverse maatregelen onder zijn bewind is dit niet gelukt. De Amerikaanse politiek wordt in de regel door de kiezer verantwoordelijk gehouden voor de stand van de benzineprijs. Nu deze zo snel is opgelopen, zullen de Republikeinse Congresleden daar op worden afgerekend bij de verkiezingen (‘midterm elections’) in november.
Amerikaanse BNP
Dan de economische groei in het eerste kwartaal.
De Amerikaanse economie blijkt in een tweede raming in het eerste kwartaal van 2026 harder gegroeid te zijn dan in de laatste maanden van 2025. Maar de groei is minder sterk dan verwacht en ook minder sterk dan uit de eerste raming naar boven kwam. De economie groeide met 1,6 procent in het eerste kwartaal volgens de tweede raming. In de eerste raming werd voor het eerste kwartaal nog een groei van 2,0 procent gemeld. In het vierde kwartaal bedroeg de groei 0,5 procent. Net als bij de uitkomst van de inkoopmanagersindices vorige week blijkt hiermee dat het conflict met Iran de Amerikaanse economische groei verstoort.
De conclusie aan de hand van deze cijfers is dat de Amerikanen een stagflatieprobleem hebben. De inflatie stijgt maar door terwijl de economische groei afneemt. Het brengt de Fed in een onmogelijke positie.