Auteur: Krist Plaizier Datum: 04-11-2021
Fed start met afbouwen coronasteunprogramma
Niets is lekkerder voor beleggers dan een centrale bank die doet wat deze communiceert. Na de bekendmaking van de besluiten van het FOMC, het beleidscomité van de Fed, stegen de Amerikaanse markten gisteravond dan ook naar nieuwe slotrecordstanden. De Fed maakte bekend dat het de rente ongewijzigd laat en het nog deze maand zal gaan starten met het afbouwen van het vorig jaar gelanceerde steunprogramma om de financiële markten door de coronacrisis te loodsen. De economie is inmiddels sterk genoeg om op eigen benen te kunnen staan. Van de 120 miljard dollar aan staats- en hypotheekobligaties (treasurys en mortgage-backed securities) die de Fed momenteel opkoopt, zal er maandelijks 15 miljard dollar minder opgekocht gaan worden. In Angelsaksische landen wordt dit afbouwen ‘taperen’ genoemd. Er zal per maand 10 miljard dollar minder aan treasurys gekocht gaan worden en voor 5 miljard dollar aan MBS. Indien de omstandigheden gelijk blijven aan de huidige stand van zaken, dan zal in de zomer van 2022 het volledige steunprogramma afgebouwd zijn. Tijdens persconferentie over het besluit gaf Fed-voorzitter Jerome Powell aan dat daarna niet gelijk de rente omhoog zal gaan. ‘Daarvoor ligt de lat hoger’, aldus Powell. Ook vertelde hij dat er tijdens de vergadering door de beleidsbepalers niet gesproken was over het verhogen van de rente.
Powell gaf tijdens de persconferentie opnieuw aan dat de Fed nog steeds van mening is dat de oplopende inflatie tijdelijk is. Althans, ‘grotendeels’, hetgeen een nieuwe toevoeging is aan het standpunt. De Amerikaanse inflatie kwam in september op 5,4 procent uit (geannualiseerd) terwijl de doelstelling van de Fed ongeveer 2 procent is. Zodra de economie weer volledig open is en de logistieke verstoringen verholpen zijn, zal de inflatie naar mening van de Fed weer naar zo’n 2 procent gaan dalen. Tweede ronde-effecten (loonstijgingen) ziet Powell nog niet, momenteel lopen de loonstijgingen nog in pas met de inflatie.
Zoals gezegd waren de financiële markten blij met het verwachte besluit. Een impact op de rentemarkt was er dan ook niet, niet op de 10-jaars en niet op de 2-jaarsrente. Wel daalde de dollar, maar dat was slechts tijdelijk. Vanochtend stonden in Azië en Europa de effectenmarkten enthousiast in het groen. Vooral de tech-aandelen waren gevraagd.
Grote aandeelhouder neemt afscheid van zijn belang in Roche
Het farmacieconcern Novartis uit het Zwitserse Basel heeft aangekondigd het belang van 33 procent (53,3 miljoen aandelen) in buurman Roche te zullen verkopen. Koper van de aandelen is Roche zelf, dat aangeeft de aandelen te zullen intrekken na de transactie. Hiermee neemt de ‘free-float’, het aantal vrij verhandelbare aandelen Roche, toe van 16,6 procent naar 24,9 procent. Dit betekent dat Roche nu in aanmerking kan komen om in enkele indices te worden opgenomen. Roche betaalt voor het belang een bedrag van 20,7 miljard dollar en financiert dit met vreemd vermogen. Het is per aandeel 356,93 Zwitserse franken, zo’n 13 procent minder dan de slotkoers van het aandeel gisteren. De families van de oorspronkelijke oprichters van het farmacieconcern, de families Hoffmann en Oeri, doen niet mee in de transactie, maar omdat de gekochte aandelen ingetrokken worden neemt hun belang in het bedrijf wel toe tot 67,5 procent. Tijdens de buitengewone aandeelhoudersvergadering op 26 november aanstaande zal Roche de voorgenomen transactie aan de aandeelhouders voorleggen.
Novartis geeft aan zo’n 14 miljard dollar te hebben verdiend met het aandelenbelang. Het belang is een overblijfsel van een mislukte poging 20 jaar geleden van toenmalig Novartis CEO Daniel Vasella om Roche tot een fusie te bewegen. De farmaceut beschouwt het belang thans niet langer als strategisch noodzakelijk. Novartis is drukdoende de boel op te schonen. Vorige week maakte het nog bekend dat het diverse opties bestudeerde over wat te doen met de generieke medicijndochter Sandoz. Beleggers in Roche waren enthousiast over Novartis’ voornemen en zetten het aandeel Roche al vlot 2,5 procent hoger. Het aandeel Novartis deed niet zoveel op de berichten.
Maak vrijblijvend een afspraak met een van onze specialisten
Auteur: Jan-willem Nijkamp Datum: 13-05-2021
Inflatie maakt beleggers nerveus
Consumenten Prijs Index
Dinsdag waren de beurzen al gedaald vooruitlopend op de inflatiecijfers van een dag later. Er was toch wel enige vrees dat het Bureau of Labor Statistics in de Verenigde Staten een CPI (Consumer Price Index) zou publiceren waar beleggers niet erg vrolijk van konden worden. Het was nog erger. Het mandje van prijzen van goederen en diensten dat gezamenlijk de inflatie meet bleek op jaarbasis met niet minder dan 4,2 procent te zijn gestegen. Dat terwijl er een toename van 3,6 procent was verwacht. Ook op maandbasis liepen de prijzen veel harder op dan ingeschat, met 0,8 procent. Een prijsstijging die we sinds 2008, voordat de kredietcrisis uitbrak, niet meer hadden gezien. Daar de beurzen al hadden geanticipeerd op slechte cijfers duurde het even voor er duidelijk richting werd gekozen door beleggers. Maar uiteindelijk zetten de beurzen de weg naar beneden in. Ook vandaag volgen de markten in Europa die van de Verenigde Staten. Zo staat de AEX inmiddels 6 procent onder zijn hoogste koers van begin deze maand.
Einde aan TINA?
Is deze vrees terecht? Beleggers zijn immers al jaren gewend aan een historisch lage inflatie. Als gevolg daarvan kon ook het rentepeil naar ongekende diepten wegzinken. In ons werelddeel is er zelfs al enkele jaren sprake van een negatieve rente. Het joeg spaarders naar de beurs onder het motto dat er geen alternatief was voor een belegging in aandelen (TINA). De aanwassende stroom van geld naar de beurs stuwde de koersen verder op en dat trok op zijn beurt weer nieuwe beleggers aan. Niets heeft zo’n aantrekkingskracht als voortdurende koerswinsten. Beleggers werden daarbij geholpen door de centrale banken die met regelmaat lieten weten voorlopig niet van plan te zijn de rente weer te gaan verhogen. Zelfs een enigszins oplopende inflatie zou ze niet van mening doen veranderen. Maar 4,2 procent?
Basiseffecten
Hoe houdbaar is dan het ruime monetaire beleid nog? Veel beleggers nemen het zekere voor het onzekere en gingen over tot verkoop van hun aandelen. Maar reageren ze niet te snel? De snelle toename van de prijzen kan toch moeilijk als een verrassing zijn gekomen. De pandemie zorgde een jaar geleden voor een enorme prijsdaling van allerlei diensten waar plots weinig behoefte meer aan was. Zo zakte de CPI in april vorig jaar diep weg. Met dit lage niveau als vergelijkingsbasis is het dan ook niet zo vreemd dat een jaar later – in een zich snel herstellende economie – de prijzen hard oplopen. Economen spreken in zo’n geval van basiseffecten. Voor de duidelijkheid, het algemene prijspeil is nog steeds lager dan dat van voor de uitbraak van het virus. Het is het tempo van de groei, niet het absolute prijspeil, dat momenteel zorgen baart.
Markt voor tweedehands auto’s explodeert
Opvallend is verder dat er geen sprake is van een prijsstijging over de gehele linie. Zo blijkt uit een nadere analyse dat de forse toename van de prijzen toe te schrijven is aan diensten die slechts voor 13 procent uitmaken van de consumentenbestedingen. Zo liepen vooral de prijzen van gebruikte auto’s en trucks, hotelovernachtingen, restaurants, vliegtrickets, autoverzekeringen, kaartjes voor evenementen en musea en autoverhuur sterk op. Juist die prijzen waren in de pandemie het hardst gedaald en lopen nu het meest op. In de pandemie hadden autoverhuurbedrijven een gedeelte van hun vloot in de verkoop gedaan en nu dienden ze hun voorraad als de wiedeweerga weer aan te vullen. Daar nieuwe auto’s sowieso moeilijk verkrijgbaar zijn (vanwege het chiptekort) explodeert de markt voor tweedehands auto’s.
Irrational exuberance
Maar wat zegt deze prijsstijging over de brede economie? De centrale banken hebben steeds gesteld dat de inflatie slechts van tijdelijke aard zal zijn. Op zeker moment zullen vraag en aanbod elkaar weer vinden en normaliseren de markten weer. Bedenk ook dat de switch van diensten naar goederen tijdens de pandemie weer vice versa zal zijn zodra de meeste mensen gevaccineerd zijn. Met andere woorden, waar de prijzen van allerlei diensten weer op zullen lopen, kunnen juist de prijzen voor goederen en grondstoffen (die nu hard stijgen) weer zakken. Ondanks alle onrust staat het algemeen prijsniveau nog steeds onder het niveau van de lange termijntrend waar bijvoorbeeld de Federal Reserve de prijzen zou willen hebben. Bedenk dat de kerninflatie momenteel 3,0 procent is. Dat lijkt veel, maar is exact het niveau waar ze bijvoorbeeld in 1996 ook stond. Hoewel de toenmalige gouverneur van de Fed Alan Greenspan toen waarschuwde voor irrational exuberance zouden de beurzen nog vier jaar verder stijgen.