Auteur: Jan -willem Nijkamp   Datum: 20-02-2025

Hoog spel

Tariff-man

Al tijdens zijn verkiezingscampagne kondigde president Trump grootschalige importheffingen aan. Hij noemde zichzelf graag de tariff-man. Zijn voorgenomen importheffingen werden door de markten met de nodige vrees tegemoet gezien. Tot op heden viel het mee. Slechts China moest er aan geloven met een heffing van 10 procent. De voorgestelde tarieven voor Canada en Mexico werden met een maand uitgesteld. Verder werd er vooral met tarieven gedreigd. Deze week echter stelde de president 25 procent te willen heffen op geïmporteerde auto’s, medicijnen en chips. Hij voegde er nog aan toe dat deze tarieven in de loop van het jaar nog substantieel verhoogd kunnen worden.

Rampzalig

Los van de schadelijke gevolgen van dergelijke tarieven voor zowel de VS als de rest van de wereld zouden met name de heffingen op chips rampzalige gevolgen kunnen krijgen. Amerikaanse technologiebedrijven investeren op ongekende schaal in artificiële intelligentie. De VS zijn leidend op dit gebied. Omdat de regering-Trump het belang hiervan zeker in ziet versoepelt zij de regelgeving. Benodigde financiën, energievoorziening en faciliteiten worden beschikbaar gesteld. Het bouwen van een grootschalige AI-infrastructuur is van immens belang voor de VS.

Bedreiging

Importheffingen zijn voor deze ontwikkeling echter een grote bedreiging. Nadat Trump heffingen op geïmporteerde chips had voorgesteld kreeg hij bezoek van de topman van Nvidia in het Witte Huis. Zou de man in het leren jasje de man met de lange stropdas tot andere gedachten hebben kunnen brengen? Na deze meeting was Trump in ieder geval iets genuanceerder. Heffingen op chips zouden  uiteindelijk een goede zaak kunnen zijn. Bij zijn latere voorstel tot invoering van wederkerige tarieven maakte Trump in ieder geval al geen melding meer van heffingen op chips. Deze dreiging moet echter wel serieus genomen worden.

Tijd, geld en expertise

Ogenschijnlijk lijken importheffingen een wederopleving van de eigen Amerikaanse chipindustrie te bevorderen. De realiteit is weerbarstiger. Het kost al gauw vier jaar om een chipfabriek neer te zetten. De kosten bedragen al snel 10 tot 20 miljard dollar. Tijd en geld zijn echter niet de enige bottlenecks. Er is ook technische expertise nodig. Tot op heden blijkt alleen het Taiwanese TSMC in staat chips te kunnen produceren die aan de vereisten van opdrachtgevers als Nvidia en Apple voldoen. Maar liefst 90 procent van alle geavanceerde chips in de wereld worden geproduceerd door TSMC.

Intel heeft weinig succes

TSMC gaat weliswaar fabrieken neerzetten in Arizona, maar daar zal slechts een fractie van deze hoeveelheid chips geproduceerd gaan worden. Bovendien is deze productie alleen mogelijk met behulp van door TSMC ingevlogen ingenieurs. Het Amerikaanse Intel heeft tot op heden weinig succes met zijn chipproductie. De omzetten van de in de VS geproduceerde chips dalen.

Schadelijk

Het resultaat van een tarievenoorlog zou een significante belasting op ingevoerde chips in de VS betekenen. Een belasting die uiteindelijk zal worden betaald door de Amerikaanse consument. Het zou de grootschalige AI-projecten schaden of zelfs teniet kunnen doen. Big Tech investeert enorme bedragen in AI. Wall Street schat de uitgaven voor 2025 op 335 miljard dollar voor bedrijven als Microsoft, Google, Meta en Amazon. Importheffingen betekenen nog meer investeringen of minder mogelijkheden om de bestaande plannen te uitvoeren. In beide gevallen schadelijk voor de ontwikkeling van AI.

Fundamenteel voor de Amerikaanse groei

AI is ruim twee jaar na zijn introductie fundamenteel geworden voor het Amerikaanse groeiverhaal. Het vormt een onderdeel van de Amerikaanse dominantie. Het heeft geleid tot wat wel het Amerikaanse exceptionalisme wordt genoemd. De hele wereld belegt in Amerikaanse technologiefondsen. De VS maken bijna drie kwart uit van de MSCI-Wereldindex. Dat terwijl de VS slechts 27 procent uitmaken van de wereldeconomie.

Hoog spel

Invoeren van – hoge – importheffingen door de regering-Trump zou rampzalige gevolgen voor de aandelenmarkt kunnen hebben. Er is nu reeds sprake van een underperformance van Big Tech en de Amerikaanse aandelenmarkt ten opzichte van bijvoorbeeld Europa en China. Dat is na de enorme rally van de afgelopen jaren  niet erg. Maar tarieven zouden tot meer ellende kunnen leiden, zelfs tot een  implosie van de AI-rally en dat terwijl AI het fundament vormt van het Amerikaanse groeiverhaal. Zouden  de woorden van de topman van Nvidia tot de president zijn doorgedrongen? Zo niet, dan speelt de president erg hoog spel.