Auteur: Jan-willem Nijkamp    Datum: 23-04-2025

President Xi leunt tevreden achterover

Zwarte Pasen

President Donald Trump maakte gisteren duidelijk geen intentie te hebben om de gouverneur van de Federal Reserve te ontslaan. Ondertussen vertelde minister van Financiën Scott Bessent tijdens een meeting met beleggers geen verdere escalatie van de handelsoorlog met China te verwachten. Na forse koersdalingen op Tweede Paasdag herstelden de beurzen weer. Een herstel dat zich vandaag op de Europese markten lijkt voort te zetten. Is de kou nu uit de lucht en kunnen beleggers opgelucht ademhalen?

Onderhandelingen lopen niet

Dat valt nog te bezien. Er vinden momenteel geen onderhandelingen plaats tussen de twee economische grootmachten. De uitspraak van Bessent lijkt er eerder op gericht de markten rustig te houden. Een overeenstemming tussen China en de VS ligt immers uiteindelijk wel voor de hand. De onderhandelingen met de andere belangrijke handelspartners van de VS lopen ook niet naar wens. De uitval van president Trump naar Powell heeft meer weg van het zoeken naar een zondebok.

Groot vertrouwen

De Federal Reserve geniet een groot vertrouwen onder beleggers. De onafhankelijkheid van de centrale bank wordt gezien als een belangrijke pijler onder het financiële stelsel. Het is niet voor niets dat de aanval van Trump tot forse koersverliezen leidde. Zijn aanval lijkt voort te komen uit frustratie. Van de belangrijkste handelspartners maakt niemand aanstalten om tot een overeenkomst te komen. De “grote vooruitgang” met Japan leidde tot niets. En de “100 procent zekerheid” van een deal met de EU lijkt nergens op gebaseerd. Zo hebben de EU-leiders een top gepland in Beijing in juli. Volgens het American Enterprise Institute, een conservatieve denktank, drijft Trump de EU juist richting China. 

Afkeurende financiële markten

Het is beleggers intussen niet ontgaan dat de financiële markten het beleid van de Amerikaanse regering sterk afkeuren. Sinds de inauguratie is de S & P 500 met ruim 14 procent gedaald, de slechtste start op de beurs van een president sinds 1928. Juist de markten die door het tarievenbeleid het hardst geraakt zouden moeten worden – de EU en Azië – outperformen de VS aan alle kanten. De indices van de VS bungelen zelfs stijf onderaan. Dit bevordert de positie van de VS aan de onderhandelingstafel niet echt. Net zo min als het ingestorte consumentenvertrouwen, het afnemende sentiment onder ondernemers en de voortdurende waarschuwingen van vooraanstaande CEO’s uit de VS.

Zondebok

Het gebrek aan vooruitgang in de tarievenoorlog heeft Trump waarschijnlijk doen zoeken naar een zondebok. De weigering van de Federal Reserve om de rente te verlagen kan door Trump als de voornaamste reden van alle economische tegenspoed aangevoerd worden. Toch lijkt het vooral  theater. Een vroegtijdig ontslag van Powell zou tot nog meer onzekerheid leiden. Het zou de vlucht uit Amerikaanse aandelen en obligaties alleen maar versnellen. Hoe meer de Amerikaanse indices underperformen, hoe kleiner de kans dat de rest van de wereld tot enige concessies bereid zal blijken.

Renteverlaging niet nodig

Bovendien zou een renteverlaging de economie weinig opleveren. Het zal de door importtarieven verhoogde prijzen voor de consument niet verlagen. De inflatie wordt er niet minder van. Dat terwijl de Federal Reserve de afgelopen drie jaar zo’n eind is gekomen met het terugdringen ervan. Een importtarief van 10 procent zou zo maar eens tot een procent hogere inflatie kunnen leiden. Een doos eieren wordt er echt niet goedkoper van. 

Beleid speelt China in de kaart

Het volslagen onvoorspelbare economische beleid van de VS lijkt aartsrivaal China alleen maar in de kaart te spelen. China kan zich in toenemende mate presenteren als de exponent van de vrije wereldhandel, in plaats van de VS. Landen die voorheen niet bepaald China’s vrienden waren – Zuid-Korea en Japan – sluiten handelsovereenkomsten. De EU komt opdagen voor een topontmoeting in Beijing. De keiharde insteek van China – “het is de VS of ons”- doet veel landen beseffen dat ze ook niet zonder China kunnen. Ook de VS zelf niet. Het is waar dat China meer exporteert naar de VS dan andersom. Alleen is de toegevoegde waarde van de producten vanuit China naar de VS aanmerkelijk hoger dan andersom. China importeert voornamelijk landbouwproducten uit de VS. Andersom gaat er veel elektronica naar de VS.

145 procent

Een tarief van 145 procent zal de Chinezen echt niet naar de onderhandelingstafel dwingen. China is daarentegen juist bezig het Amerikaanse Big Tech-bedrijven moeilijk te maken. Met name Apple en Amazon ondervinden hier hinder van. Maar daarnaast is China ook software van Microsoft en chips van Intel en Texas Instruments aan het “vervangen”. De meest geavanceerde chips zijn toch afkomstig  uit Taiwan. En die zijn uitgesloten van het 125 procent tarief.

Xi kan achterover leunen

Trump lijkt met deze ingezette handelsoorlog vooral zijn eigen land grote schade te berokkenen. Erger nog, aartsrivaal China – hoewel geraakt - lijkt er minder last van te ondervinden dan door de VS gehoopt. Xi en de zijnen kunnen de huidige chaos aanwenden om zich als stabiele partner te presenteren en als hoeder van de globalisering op te stellen. Hoe harder Trump om zich heen slaat, hoe meer alles naar China lijkt toe te komen. Xi kan rustig achterover leunen en wachten op de dingen die naar hem toekomen.