Auteur: Joop van de Groep   Datum: 20-03-2026

Renteverhoging terug op de agenda van de ECB

Gisteren liet de Europese Centrale Bank (ECB) de rente zoals verwacht ongemoeid. Met een huidige inflatie van ongeveer 2 procent en een depositorente van ook 2 procent is er sprake van een redelijk neutraal renteniveau. De centrale bank is derhalve goed gepositioneerd en toegerust om een energieschok het hoofd te kunnen bieden. Met de huidige onzekerheden in het Midden-Oosten willen de monetaire beleidsbepalers zich niet vastleggen op een vooraf afgesproken rente pad. Voorzitter Lagarde benadrukte dat de ECB heeft geleerd van de situatie in 2022 toen de energieprijzen enorm opliepen als gevolg van de Russische invasie van Oekraïne. Destijds onderschatten de beleidsbepalers de gevolgen van de energiecrisis en reageerden daardoor te laat met renteverhogingen om de inflatie te beteugelen.

De ECB kwam ook met nieuwe economische vooruitzichten gebaseerd op de ingekomen data tot 11 maart jongstleden. Het basisscenario is behoorlijk gewijzigd ten opzichte van de vorige vergadering in december jongstleden. De inflatieverwachtingen zijn voor dit jaar verhoogd van 1,9 naar 2,6 procent en de economische groeiverwachtingen voor de eurozone zijn naar beneden bijgesteld van 1,4 naar 0,9 procent. 

In het geval dat de olieprijs in het tweede kwartaal gaat pieken op 145 dollar per vat en daarna langdurig op een hoog niveau zal blijven, dan moet er rekening worden gehouden met het meest zwarte scenario, namelijk stagflatie. In deze situatie gaat de inflatie dit jaar oplopen naar 4,4 procent en zal de economische groei terugvallen naar slechts 0,4 procent.

De monetaire beleidsbepalers van de centrale bank verwachten de komende maanden rentewijzigingen te zullen bespreken. De oorlog in Iran dreigt de inflatie in de eurozone op te stuwen. Dit betekent dat eventuele renteverhogingen weer op de agenda staan.

Zakenbanken J.P. Morgan en Barclays verwachten een renteverhoging van de ECB in april en een tweede renteverhoging aan het begin van de zomer. Deze voorspellingen zijn het gevolg van de draai van de monetaire beleidsbepalers ten opzichte van hun eerdere prognoses van een rentepauze.

Trump doet er alles aan om de olieprijzen omlaag te krijgen

Trump gaat vooralsnog geen troepen sturen naar Iran en Israël zal geen olie- en gasvelden meer aanvallen. In een poging om de sterke stijging van de olieprijs te beteugelen meldde de Amerikaanse minister van Financiën, Scott Bessent, dat de Verenigde Staten mogelijk binnenkort de sancties op Iraanse olie zullen opheffen en dat een verdere vrijgave van ruwe olie uit de strategische oliereserves mogelijk is. 

Een aantal leidende Europese landen (waaronder Nederland) en Japan hebben aangeboden om mee te doen aan het waarborgen van een veilige doorgang voor schepen door de Straat van Hormuz. Ongeveer 20 procent van de wereldwijde olie en vloeibaar gas gaat door deze zeestraat.

Shell slachtoffer Iraanse aanval  

Bij de aanvallen van Iran op de Qatarese gasvelden in Ras Laffan is ook een faciliteit van Shell getroffen. Het Pearl GTL is een faciliteit die 140.000 vaten olie-equivalent per dag produceert. Eén van de twee productielijnen is woensdag beschadigd geraakt. Voor de aanval produceerde Pearl al minder omdat de export werd beperkt door de blokkade van de Straat van Hormuz. De productie is nu volledig stilgelegd om de schade te kunnen beoordelen. 

Volgens Qatar heeft het gascomplex aanzienlijke schade opgelopen en kan het herstel van de getroffen installaties drie tot vijf jaar in beslag nemen. Dit betekent dat Qatar genoodzaakt is om voor sommige langlopende LNG-contracten overmacht af te kondigen voor een periode van maximaal vijf jaar. De gevolgen hiervan zullen direct voelbaar zijn in China, Zuid-Korea, Italië en België.