Auteur: Jan-willem Nijkamp  Datum: 02-09-2026

September steekt zijn lelijke kop op

Nieuwe records

In de maand augustus zetten de beurzen nieuwe records neer. De AEX eindigde de maand met een plus van 0,6 procent, de S & P 500 zelfs met 2,6 procent. Dat terwijl augustus historisch gemiddeld een klein verlies oplevert. De bovengemiddelde rendementen waren het gevolg van de exceptioneel goede bedrijfsresultaten over het afgelopen kwartaal. De winsten van de 500 bedrijven uit de S & P 500 stegen met 52 procent ten opzichte van een jaar geleden. De 600 bedrijven uit de Stoxx Europe 600 zagen hun winsten met 23,9 procent toenemen.

Maar toen kwam september

De maand augustus gaat echter over in de doorgaans zwakke beursmaand september. September geldt als de minste beursmaand van het jaar. Daar lijkt dit jaar geen uitzondering op gemaakt te worden. Na het cijferseizoen hebben beleggers hun aandacht weer verlegd naar macro-economische factoren. De sterk meevallende winsten zijn oud nieuws. De krantenkoppen hebben het nu over de hoge olieprijs, de hardnekkige inflatie, de stijgende rente en steeds strenger wordende centrale banken.

Macro-events werpen hun schaduw vooruit

Voor de beurzen heeft dat onmiddellijk gevolgen. Na hun piek van augustus hebben ze wat veren moeten laten. De toon in de financiële pers is omgeslagen. Een aantal grote macro-economische events werpt zijn schaduw vooruit. Zoals deze week het banenrapport in de VS. Volgende week volgen er belangrijke inflatiecijfers in de VS en de meeting van de ECB. Later deze maand volgt een bijeenkomst van de Federal Reserve. Allen evenementen waar beleggers met veel belangstelling naar uitkijken.

Een renteverhoging

Zowel van de ECB als van de Federal Reserve wordt een verhoging van de rente ingeprijsd. De gestegen energieprijzen lijkt ze daartoe te dwingen. Er wordt rekening gehouden met een verkrapping van het monetaire beleid.  Een meevallend banenrapport zou de Amerikaanse centrale bank de nodige ruimte kunnen verschaffen om deze maand al tot een verhoging van de rente over te gaan.

De schulden stijgen

De rente op langlopende staatsleningen is deze zomer wereldwijd opgelopen. In de VS, Japan, Frankrijk, Duitsland, Italië, Groot-Brittannië, maar ook in Nederland beginnen de zorgen over de stijgende rentelast van de overheid toe te nemen. Wat de markten vooral zorgen baart is de ontbrekende intentie van de regeringen om er iets aan te doen. Overal lijken de autoriteiten de stijgende rente voor lief te nemen. Tekenend was de opmerking van een Franse presidentskandidaat “de staatsschuld maar in de kachel te gooien”. 

Een teken van kracht

De minister van Financiën van de VS ziet de hogere rente juist als een teken van kracht, niet van zwakte. Naar zijn mening is de inflatie slechts van tijdelijke aard en zal de rente naar verloop van tijd weer gaan dalen. De Amerikaanse economie zal volgens hem uiteindelijk uit zijn schulden groeien. Dat is de gangbare visie van de bulls op de beurs. De rente zal volgens hen na verloop van tijd weer gaan zakken en de winsten zullen weer de overhand gaan krijgen op de markten.

Niet de inflatie

Daar valt wat voor te zeggen, maar ook het een en ander op af te dingen. Zo is de groei in de VS grotendeels gefinancierd met schuld. De jaarlijkse rentelast van de staat is al enorm, daar komen de rentelasten van Big Tech nog boven op. Want de grootschalige investeringen in datacenters kunnen niet langer uit de cashflow gefinancierd worden. De vraag naar geld is explosief gestegen. De prijs van geld, de rente, dus ook. De inflatie is niet de voornaamste reden van de gestegen rente. Zo bedraagt de reële – voor inflatie gecorrigeerde - rente inmiddels 2,46 procent. Deze was zes jaar geleden nog negatief. 

Macro zet de toon

De staatsschulden, de inflatie, de rente en de centrale banken zullen de komende tijd de markten blijven domineren. Dat in de doorgaans toch al niet sterke beursmaand september. Beleggers draaien steeds meer richting defensief of kopen goud of andere harde assets. Analisten op Wall Street stellen hun verwachtingen neerwaarts bij. Dit sentiment kan nog even aanhouden. Op zeker moment zullen beleggers hun aandacht weer op de bedrijfsresultaten gaan richten. De vraag is echter hoe de markt er tegen die tijd bijligt na een zwaar macroseizoen.