Auteur: Martine Hafkamp Datum: 20-09-2021

Sneeuwbaleffect

In Europa zijn de beurzen in de min van start gegaan. De zorgen over de financiële problemen van de Chinese vastgoedreus Evergrande lijken zich uit te spreiden over de rest van de markt. Evergrande heeft een schuld van 300 miljard dollar en in de tweede helft van de week staat er een aantal rentebetalingen op de rol. Beleggers vrezen dat het concern niet aan de betalingsverplichtingen ter grootte van 83,5 miljoen dollar kan voldoen. Evergrande heeft via WeChat aan beleggers het voorstel gedaan dat ze voor de rentebetalingen in plaats van geld tegen korting kunnen kiezen voor een uitkering in vastgoed. Zelfs als beleggers daarmee akkoord zouden gaan, biedt dat geen structurele oplosing. Zoals wel vaker het geval is, komt vertrouwen te voet, maar gaat het te paard en van dat laatste beleven we nu een fraai staaltje.

Komt er na het coronavirus, dit keer een besmettelijk financieel virus onze kant op? Klanten en medewerkers van Evergrande maken zich in ieder geval grote zorgen, net zoals beleggers en dus de financiële markten. Vorige week protesteerden honderden kleine beleggers voor het hoofdkantoor van Evergrande omdat zij het geld dat zij in Evergrande hebben geïnvesteerd, terug willen. Totaal zijn er zo’n 80.000 particuliere beleggers die een deel van hun spaarcentjes in het vastgoedconcern hebben gestoken.

Steeds meer partijen proberen, voor zover mogelijk, nog steeds eieren voor hun geld te kiezen. Op de beurs van Hongkong is de teloorgang van het concern al een tijdje gaande, maar vanochtend kon er nog eens 17 procent van de koers af. We hebben in het Verre Oosten inmiddels te maken met een vertrouwenscrisis in de financiële sector. De angst leeft dat het niet nakomen van de betalingsverplichtingen van Evergrande zal leiden tot een keten van betalingsachterstanden bij bijvoorbeeld toeleveranciers en andere partijen. En dat zijn er nogal wat en de zakelijke relaties beperken zich niet alleen tot China… Honderden financiële instellingen hebben leningen bij Evergrande uitstaan. Niet voor niets heeft de People’s Bank of China, de Chinese centrale bank, vorige week vrijdag 90 miljard yuan in het financiële systeem gepompt om de ergste onrust te beteugelen. De Chinese overheid laat voorlopig niets van zich horen, al zal achter de schermen de spanning best zijn gestegen. Van een rollende sneeuwbal weet je nooit precies hoe groot hij wordt en waar hij zal eindigen. Het lijkt moeilijk voor te stellen dat de Chinese leiders een Lehman Brothers van het Verre Oosten willen laten ontstaan.

Zolang de Chinese autoriteiten geen duidelijkheid verschaffen zal de onrust blijven bestaan. Mede daardoor eindigden vandaag ook verzekeraars die in Hongkong genoteerd staan de beursdag in mineur. Verzekeraars AIA en Ping An sloten respectievelijk 6 en 8 procent lager. De beurzen van Tokio, Seoul en Shanghai zijn vandaag gesloten in verband met een feestdag dus daar is de schade nog relatief beperkt.

Als gevolg van de zorgen om de gevolgen van een eventueel faillissement van Evergrande en de gevolgen voor de Chinese vastgoedmarkt staan de koersen van mijnbouwers eveneens onder druk. In Australië ging bijvoorbeeld de koers van het aandeel Rio Tinto 3,6 procent lager de dag uit. De Chinese economie koelt behoorlijk af en de vraag naar grondstoffen van veelvraat China daalt daardoor flink. Zo is vanaf de top de prijs van ijzererts gehalveerd.

Fed wikt en weegt

Ondertussen maken beleggers zich ook op voor het rentebesluit van de Fed later deze week. Het moment van afbouw van het steunprogramma van 120 miljard dollar per maand komt ongetwijfeld dichterbij, maar het is de vraag of Jerome Powell nu al concrete stappen zal aankondigen. Waarschijnlijk vindt hij de economische situatie, met de vierde golf van de coronapandemie en het aflopen van de extra werkloosheidsuitkeringen, nog te onzeker. Voor beleggers is dan ook vooral van belang om te vernemen wat de verwachtingen van de Fed zijn voor de ontwikkeling van de Amerikaanse economie. Zoals u in ons beursbericht van afgelopen woensdag hebt kunnen lezen, liggen er wel degelijk inflatoire krachten op de loer die weleens een minder tijdelijk karakter kunnen hebben dan de Fed ons wil doen geloven. Chiptekorten, hogere grondstofkosten en oplopende energieprijzen kunnen voor druk op de marges van ondernemingen zorgen. Niet voor niets waarschuwen steeds meer bedrijven voor hogere kosten, waardoor de cijfers het komende kwartaalseizoen zo maar iets minder gunstig kunnen uitvallen dan waar analisten nu vanuit gaan.

Maak vrijblijvend een afspraak met een van onze specialisten

 

Auteur: Jan-willem Nijkamp Datum: 13-05-2021

Inflatie maakt beleggers nerveus

Consumenten Prijs Index

Dinsdag waren de beurzen al gedaald vooruitlopend op de inflatiecijfers van een dag later. Er was toch wel enige vrees dat het Bureau of Labor Statistics in de Verenigde Staten een CPI (Consumer Price Index) zou publiceren waar beleggers niet erg vrolijk van konden worden. Het was nog erger. Het mandje van prijzen van goederen en diensten dat gezamenlijk de inflatie meet bleek op jaarbasis met niet minder dan 4,2 procent te zijn gestegen. Dat terwijl er een toename van 3,6 procent was verwacht. Ook op maandbasis liepen de prijzen veel harder op dan ingeschat, met 0,8 procent. Een prijsstijging die we sinds 2008, voordat de kredietcrisis uitbrak, niet meer hadden gezien. Daar de beurzen al hadden geanticipeerd op slechte cijfers duurde het even voor er duidelijk richting werd gekozen door beleggers. Maar uiteindelijk zetten de beurzen de weg naar beneden in. Ook vandaag volgen de markten in Europa die van de Verenigde Staten. Zo staat de AEX inmiddels 6 procent onder zijn hoogste koers van begin deze maand.

Einde aan TINA?

Is deze vrees terecht? Beleggers zijn immers al jaren gewend aan een historisch lage inflatie. Als gevolg daarvan kon ook het rentepeil naar ongekende diepten wegzinken. In ons werelddeel is er zelfs al enkele jaren sprake van een negatieve rente. Het joeg spaarders naar de beurs onder het motto dat er geen alternatief was voor een belegging in aandelen (TINA). De aanwassende stroom van geld naar de beurs stuwde de koersen verder op en dat trok op zijn beurt weer nieuwe beleggers aan. Niets heeft zo’n aantrekkingskracht als voortdurende koerswinsten. Beleggers werden daarbij geholpen door de centrale banken die met regelmaat lieten weten voorlopig niet van plan te zijn de rente weer te gaan verhogen. Zelfs een enigszins oplopende inflatie zou ze niet van mening doen veranderen. Maar 4,2 procent?

Basiseffecten

Hoe houdbaar is dan het ruime monetaire beleid nog? Veel beleggers nemen het zekere voor het onzekere en gingen over tot verkoop van hun aandelen. Maar reageren ze niet te snel? De snelle toename van de prijzen kan toch moeilijk als een verrassing zijn gekomen. De pandemie zorgde een jaar geleden voor een enorme prijsdaling van allerlei diensten waar plots weinig behoefte meer aan was. Zo zakte de CPI in april vorig jaar diep weg. Met dit lage niveau als vergelijkingsbasis is het dan ook niet zo vreemd dat een jaar later – in een zich snel herstellende economie – de prijzen hard oplopen. Economen spreken in zo’n geval van basiseffecten. Voor de duidelijkheid, het algemene prijspeil is nog steeds lager dan dat van voor de uitbraak van het virus. Het is het tempo van de groei, niet het absolute prijspeil, dat momenteel zorgen baart.

Markt voor tweedehands auto’s explodeert

Opvallend is verder dat er geen sprake is van een prijsstijging over de gehele linie. Zo blijkt uit een nadere analyse dat de forse toename van de prijzen toe te schrijven is aan diensten die slechts voor 13 procent uitmaken van de consumentenbestedingen. Zo liepen vooral de prijzen van gebruikte auto’s en trucks, hotelovernachtingen, restaurants, vliegtrickets, autoverzekeringen, kaartjes voor evenementen en musea en autoverhuur sterk op. Juist die prijzen waren in de pandemie het hardst gedaald en lopen nu het meest op. In de pandemie hadden autoverhuurbedrijven een gedeelte van hun vloot in de verkoop gedaan en nu dienden ze hun voorraad als de wiedeweerga weer aan te vullen. Daar nieuwe auto’s sowieso moeilijk verkrijgbaar zijn (vanwege het chiptekort) explodeert de markt voor tweedehands auto’s.

Irrational exuberance

Maar wat zegt deze prijsstijging over de brede economie? De centrale banken hebben steeds gesteld dat de inflatie slechts van tijdelijke aard zal zijn. Op zeker moment zullen vraag en aanbod elkaar weer vinden en normaliseren de markten weer. Bedenk ook dat de switch van diensten naar goederen tijdens de pandemie weer vice versa zal zijn zodra de meeste mensen gevaccineerd zijn. Met andere woorden, waar de prijzen van allerlei diensten weer op zullen lopen, kunnen juist de prijzen voor goederen en grondstoffen (die nu hard stijgen) weer zakken. Ondanks alle onrust staat het algemeen prijsniveau nog steeds onder het niveau van de lange termijntrend waar bijvoorbeeld de Federal Reserve de prijzen zou willen hebben. Bedenk dat de kerninflatie momenteel 3,0 procent is. Dat lijkt veel, maar is exact het niveau waar ze bijvoorbeeld in 1996 ook stond. Hoewel de toenmalige gouverneur van de Fed Alan Greenspan toen waarschuwde voor irrational exuberance zouden de beurzen nog vier jaar verder stijgen.