Auteur: Martine Hafkamp Datum: 14-06-2021

Zonnige start van de beursweek

De stemming op de beurzen is, gestut door een dalende rente, een stijgende vaccinatiegraad, verspoeling van de coronamaatregelen en een florerende fusie- en overnamemarkt, opperbest. Vrijdag sloten zowel de AEX als de S&P 500 opnieuw op het hoogste punt ooit. Ook vandaag zijn beleggers in Amsterdam optimistisch gestemd nadat eerder de Japanse Nikkei met een plus van 0,7 procent de dag afsloot.

Natuurlijk blijft de vraag of de inflatie tijdelijk of structureel is boven de markt hangen. Op het moment slaat de balans door naar ‘tijdelijk’. Er is zoals bekend in de wereld een enorme discrepantie tussen vraag en aanbod. Bovendien willen na het gedwongen sparen omdat er door alle lockdowns veel niet mogelijk was, consumenten weer graag hun geld uitgeven. De productiecapaciteit staat aan de andere kant nog niet op het niveau van voor de coronacrisis. De bevoorradingsketen is niet alleen door corona, maar ook door Trump, nog verstoord en er is een groot tekort aan chips. Het zal tijd kosten om dat weer in balans te krijgen, maar in principe is het natuurlijk een tijdelijk fenomeen. Daar tegenover zien we in diverse sectoren een tekort aan handjes. Zo bereikte het aantal openstaande vacatures in de Verenigde Staten vorige week een recordniveau. Dat zou op zich tot een stijging van de lonen kunnen zorgen. Beleggers in aandelen zien hier op het moment echter weinig problemen getuige de oplopende koersen.

Centrale bankiers lijken dan ook in hun opzicht te slagen de markten ervan te overtuigen dat er slechts sprake is van een inflatiehobbel. De ECB liet vorige week zowel de rente als de hoogte en snelheid van de uitvoering van het opkoopprogramma ongewijzigd. De economische groeiverwachting voor dit jaar werd verhoogd van 4 naar 4,6 procent en voor volgend jaar van 4,1 naar 4,7 procent. De verwachting voor 2023 blijft staan op 2,1 procent. De inflatieverwachtingen werden eveneens naar boven bijgesteld. Voor dit jaar gaat de ECB uit van een inflatie van 1,9 procent waar eerder werd gerekend op 1,5 procent. Voor 2022 is de verwachting verhoogd van 1,2 naar 1,5 procent. Voor 2023 blijft de inflatieverwachting staan op 1,4 procent. De president van de ECB Christine Lagarde gaf aan pas na te willen denken over tapering op het moment dat de inflatie echt de 2 procent nadert. Beleggers trokken hun schouders op. De Duitse tienjaarsrente daalde afgelopen week van -0,21 naar -0,27 procent. Deze week is het de beurt aan de Fed wat betreft een eventueel taperen, maar hier wordt evenmin vuurwerk verwacht.

Shell desinvesteert

Een van de smaakmakers binnen de AEX vandaag is Shell. Het olie- en gasconcern kondigde aan dat het overweegt de bezittingen in Texas van de hand te doen. Shell bezit daar grote concessies voor de winning van voornamelijk schalieolie in het bekende Permian Basin. Deze concessies zijn goed voor zo’n 6 procent van de productie van Shell en moeten naar verwachting zo’n 10 miljard dollar opbrengen. Shell lijkt daarmee aan de uitspraak van de Nederlandse rechter tegemoet te willen komen en de uitstoot van CO2 sneller terug te brengen. Maar ja, Shell kan dan daar door een verkoop dan wel binnen de eigen gelederen aan gaan voldoen, maar schiet de wereld als geheel er echt iets mee op? De koper van de bezittingen zal namelijk ongetwijfeld lekker doorgaan met het winnen van de (schalie)olie…

Bovendien, nu de wereld langzaam uit de lockdowns komt door de uitrol van het vaccinatieprogramma zal de vraag naar olie, kerosine en benzine fors toenemen met als resultaat hogere olieprijzen. Dit is overigens al een aantal maanden gaande, maar het einde lijkt nog niet in zicht. Dat maakt dat de door de lage olieprijs stilgevallen schalieoliesector in de Verenigde Staten weer zal kan worden opgestart. Bovendien zullen er veel fossiele brandstoffen nodig zijn bij de realisatie van de grootschalige infrastructurele projecten die onder andere in de Verenigde Staten worden opgestart. Overigens vergen ook de ambitieuze klimaatplannen veel fossiele brandstoffen. Het aanleggen van wind- en zonneparken gebeurt nu eenmaal niet vanzelf. Daar zijn bijvoorbeeld, schepen, graafmachines en bouwkranen voor nodig. En waar draaien die op? Precies!

Maak vrijblijvend een afspraak met een van onze specialisten

 

Auteur: Jan-willem Nijkamp Datum: 13-05-2021

Inflatie maakt beleggers nerveus

Consumenten Prijs Index

Dinsdag waren de beurzen al gedaald vooruitlopend op de inflatiecijfers van een dag later. Er was toch wel enige vrees dat het Bureau of Labor Statistics in de Verenigde Staten een CPI (Consumer Price Index) zou publiceren waar beleggers niet erg vrolijk van konden worden. Het was nog erger. Het mandje van prijzen van goederen en diensten dat gezamenlijk de inflatie meet bleek op jaarbasis met niet minder dan 4,2 procent te zijn gestegen. Dat terwijl er een toename van 3,6 procent was verwacht. Ook op maandbasis liepen de prijzen veel harder op dan ingeschat, met 0,8 procent. Een prijsstijging die we sinds 2008, voordat de kredietcrisis uitbrak, niet meer hadden gezien. Daar de beurzen al hadden geanticipeerd op slechte cijfers duurde het even voor er duidelijk richting werd gekozen door beleggers. Maar uiteindelijk zetten de beurzen de weg naar beneden in. Ook vandaag volgen de markten in Europa die van de Verenigde Staten. Zo staat de AEX inmiddels 6 procent onder zijn hoogste koers van begin deze maand.

Einde aan TINA?

Is deze vrees terecht? Beleggers zijn immers al jaren gewend aan een historisch lage inflatie. Als gevolg daarvan kon ook het rentepeil naar ongekende diepten wegzinken. In ons werelddeel is er zelfs al enkele jaren sprake van een negatieve rente. Het joeg spaarders naar de beurs onder het motto dat er geen alternatief was voor een belegging in aandelen (TINA). De aanwassende stroom van geld naar de beurs stuwde de koersen verder op en dat trok op zijn beurt weer nieuwe beleggers aan. Niets heeft zo’n aantrekkingskracht als voortdurende koerswinsten. Beleggers werden daarbij geholpen door de centrale banken die met regelmaat lieten weten voorlopig niet van plan te zijn de rente weer te gaan verhogen. Zelfs een enigszins oplopende inflatie zou ze niet van mening doen veranderen. Maar 4,2 procent?

Basiseffecten

Hoe houdbaar is dan het ruime monetaire beleid nog? Veel beleggers nemen het zekere voor het onzekere en gingen over tot verkoop van hun aandelen. Maar reageren ze niet te snel? De snelle toename van de prijzen kan toch moeilijk als een verrassing zijn gekomen. De pandemie zorgde een jaar geleden voor een enorme prijsdaling van allerlei diensten waar plots weinig behoefte meer aan was. Zo zakte de CPI in april vorig jaar diep weg. Met dit lage niveau als vergelijkingsbasis is het dan ook niet zo vreemd dat een jaar later – in een zich snel herstellende economie – de prijzen hard oplopen. Economen spreken in zo’n geval van basiseffecten. Voor de duidelijkheid, het algemene prijspeil is nog steeds lager dan dat van voor de uitbraak van het virus. Het is het tempo van de groei, niet het absolute prijspeil, dat momenteel zorgen baart.

Markt voor tweedehands auto’s explodeert

Opvallend is verder dat er geen sprake is van een prijsstijging over de gehele linie. Zo blijkt uit een nadere analyse dat de forse toename van de prijzen toe te schrijven is aan diensten die slechts voor 13 procent uitmaken van de consumentenbestedingen. Zo liepen vooral de prijzen van gebruikte auto’s en trucks, hotelovernachtingen, restaurants, vliegtrickets, autoverzekeringen, kaartjes voor evenementen en musea en autoverhuur sterk op. Juist die prijzen waren in de pandemie het hardst gedaald en lopen nu het meest op. In de pandemie hadden autoverhuurbedrijven een gedeelte van hun vloot in de verkoop gedaan en nu dienden ze hun voorraad als de wiedeweerga weer aan te vullen. Daar nieuwe auto’s sowieso moeilijk verkrijgbaar zijn (vanwege het chiptekort) explodeert de markt voor tweedehands auto’s.

Irrational exuberance

Maar wat zegt deze prijsstijging over de brede economie? De centrale banken hebben steeds gesteld dat de inflatie slechts van tijdelijke aard zal zijn. Op zeker moment zullen vraag en aanbod elkaar weer vinden en normaliseren de markten weer. Bedenk ook dat de switch van diensten naar goederen tijdens de pandemie weer vice versa zal zijn zodra de meeste mensen gevaccineerd zijn. Met andere woorden, waar de prijzen van allerlei diensten weer op zullen lopen, kunnen juist de prijzen voor goederen en grondstoffen (die nu hard stijgen) weer zakken. Ondanks alle onrust staat het algemeen prijsniveau nog steeds onder het niveau van de lange termijntrend waar bijvoorbeeld de Federal Reserve de prijzen zou willen hebben. Bedenk dat de kerninflatie momenteel 3,0 procent is. Dat lijkt veel, maar is exact het niveau waar ze bijvoorbeeld in 1996 ook stond. Hoewel de toenmalige gouverneur van de Fed Alan Greenspan toen waarschuwde voor irrational exuberance zouden de beurzen nog vier jaar verder stijgen.