Auteur: Jan-Willem Nijkamp Datum: 24-12-2025

“Mooie cijfers, afwachtende beleggers”

Amerikaanse economie groeit hard

Gisteren maakte het Bureau of Economic Analysis de economische groei van de VS bekend. Het BNP groeide in het derde kwartaal met niet minder dan 4,3 procent op jaarbasis. Aanmerkelijk meer dan de door het GDPNow model van de Atlanta Fed voorspelde 3,5 procent. Analisten van Factset gingen uit van 3,0 procent. De economie vertoonde daarmee de snelste expansie sinds het derde kwartaal van 2023, destijds 4,7 procent. De president reageerde via de sociale media: “The TARIFFS are responsible for the GREAT USA Economic Numbers JUST ANNOUNCED…AND THEY WILL ONLY GET BETTER!”

Ongebruikelijke handelsdynamiek

Dat laatste zouden beleggers waarschijnlijk niet vervelend vinden. Het cijfer lijkt iedere suggestie van een groeivertraging te logenstraffen. Een nadere analyse van het groeicijfer geeft meer inzicht. Hogere consumentenbestedingen, meer export, meer overheidsuitgaven en minder import hebben bijgedragen aan de groei van het BNP. Er was een ongebruikelijke handelsdynamiek als gevolg van de importheffingen en de fors gedaalde dollar. De gestegen export en de afgenomen import droegen voor 1,6 procent bij aan het BNP.

K-vormige expansie

De consumentenbestedingen – bijna 70 procent van het BNP – namen op jaarbasis met 3,5 procent toe. Voornamelijk door hogere uitgaven aan gezondheidszorg en reizen. Opvallend is echter ook het matige consumentenvertrouwen. Dat daalde namelijk opnieuw en wel voor de vijfde keer op rij, volgens The Conference Board. Het onderstreept wederom dat er in de VS sprake is van een zogenaamde K-vormige expansie. De meeste uitgaven worden gedaan door consumenten met hogere inkomens. Consumenten die krapper bij kas zitten dragen aanmerkelijk minder bij aan de groei.

AI blijft belangrijk

AI-gerelateerde investeringen droegen daarnaast voor 14 procent bij aan het BNP-cijfer. Hoewel nog steeds fors toch een afzwakking. Over de eerste negen maanden van het jaar droegen AI-investeringen voor 37 procent bij aan het BNP. AI blijkt dus nog wel een belangrijk onderdeel van de Amerikaanse economie. Zonder AI zou de economische groei een stuk minder spectaculair zijn.

Nodige scepsis

Net als de vorige week gepubliceerde cijfers over de inflatie dient het nieuwe BNP echter met de nodige scepsis beschouwd te worden. Het BNP-cijfer volgt na een lange periode waarin de overheidsinstanties gesloten waren in verband met de shutdown. Veel gegevens zijn afkomstig van het US Census Bureau. Deze gegevens gaan maar tot en met augustus. Over de maand september zijn geen data bekend. Meer dan gebruikelijk dienen beleggers te moeten wachten op de herzieningen die doorgaans volgen op de eerste publicatie. Dan wordt er meer duidelijk.

Daalt de inflatie nu wel of niet?

Zo bleek de CPI vorige week plotseling erg mee te vallen. De gisteren bekendgemaakte Personal Consumption Expenditures bleken echter fors gestegen, van 2,1 naar 2,8 procent. De Kern PCE liep op van 2,6 naar 2,9 procent. Het maakt het er voor de Federal Reserve allemaal niet eenvoudiger op. Enerzijds groeit de economie harder dan eerder ingeschaald. Anderzijds blijft de inflatie hardnekkig. Volgens de CME Fed Watch Tool wordt de kans op een nieuwe renteverlaging door de Fed in januari ingeschat op slechts 13 procent. Een volgende renteverlaging van de centrale bank zou wellicht pas in juni volgen. Inderdaad, wanneer de nieuwe Fed-gouverneur net is geïnstalleerd.

Risico’s nemen toe

In het vierde kwartaal – inmiddels alweer bijna beëindigd – lijken de risico’s toe te nemen. De arbeidsmarkt koelt immers af. Er komen minder nieuwe banen bij en de werkloosheid is opgelopen naar 4,6 procent. Waarschijnlijk de voornaamste oorzaak van het lage consumentenvertrouwen. De consumenten zouden hun bestedingspatroon kunnen gaan aanpassen. De government shutdown duurde van begin oktober tot medio november en zal niet positief hebben bijgedragen aan het BNP van het vierde kwartaal.