Een uitdagend decennium

Aandelen leverden jarenlang bijna 10 procent per jaar op. Maar de komende tien jaar worden uitdagender.

Benjamin Franklin was een van de Founding Fathers van de Verenigde Staten. Een veel geciteerde uitspraak van hem is dat er niet veel zekerheden in het leven zijn, behalve de dood en het betalen van belasting. Voor beleggers lijkt daar een derde zekerheid bij te zijn gekomen. Naast de eindigheid van het leven en de belastingplicht lijkt een gemiddeld jaarlijks rendement van 10 procent op aandelen gegarandeerd te zijn.

In de beleggingsindustrie lijkt men er steevast van uit te gaan dat een belegger eenvoudig 10 procent per jaar kan verdienen door simpelweg aandelen te kopen. Zo bedroeg het rendement van de S&P 500 de afgelopen eeuw 9,85 procent gemiddeld per jaar. Inclusief herbelegde dividenden. Dichter bij huis realiseerde de AEX-index over de afgelopen 43 jaar 9,53 procent. Eveneens inclusief herbelegde dividenden. De AEX-index, gestart als EOE-index, bestaat pas 43 jaar.

Die 10 procent zijn dus niet zomaar uit de lucht gegrepen, maar gebaseerd op langjarige gemiddelden. Vermogensbeheerders en beleggingsadviseurs gebruiken dit gemiddelde niet ten onrechte. Toch valt er wel het een en ander op af te dingen. Een gemiddelde is immers niet meer dan een gemiddelde. Individuele jaren kunnen daar behoorlijk van afwijken - zoals ervaren beleggers maar al te goed weten.

Niet ieder decennium is gelijk

Kan een belegger ervan uitgaan dat een inleg van 100.000 euro in de AEX-index nu over 10 jaar is aangegroeid tot 248.500 euro? Nee, want niet ieder decennium is hetzelfde. In de geschiedenis worden goede decennia afgewisseld met zeer goede, maar ook aanzienlijk mindere periodes. Zo springen de jaren 90 van de vorige eeuw er bovenuit met een gemiddeld rendement van 18,2 procent per jaar, voor wat betreft de S&P 500.

De jaren 80 die eraan voorafgingen deden daar nauwelijks voor onder met 17,6 procent. Het is echter niet altijd feest op de beurs. In de jaren 70 gingen beleggers met gemiddeld 5,9 procent naar huis. In de eerste 10 jaar van deze eeuw werd er zelfs geld verloren, gemiddeld 0,9 procent per jaar. En dan is de inflatie niet meegerekend.

Gouden jaren sinds 2009

De periode waarin men leeft en belegt is dus van belang. Zo is de tijd waarin we nu leven een van de betere periodes ooit. Om precies te zijn, de jaren sinds 2009. Destijds bereikte de uit de kredietcrisis voortgekomen bearmarket zijn bodem. De AEX-index zakte zelfs even door tot 199 punten, de S&P 500 tot 666 punten. Een getal symbolisch voor menselijke onvolmaaktheid en ook wel het getal van het beest genoemd.

Sinds maart 2009 maken de beurzen gouden tijden door. De hausse werd weliswaar onderbroken door een eurocrisis en een pandemie, maar afgezien daarvan waren er nauwelijks recessies. De jaren werden gekenmerkt door veel structurele groei (cloudcomputing, software en AI), weinig inflatie, verruimende centrale banken en globalisering. Het was een van de beste periodes in de geschiedenis om een vermogen op te bouwen. In de periode sinds de kredietcrisis kende de AEX-index bijvoorbeeld maar drie verliesjaren: 2011, 2018 en 2022. Het is dan niet vreemd dat een belegging in aandelen wordt gezien als dé manier om vermogen op te bouwen. Terecht?

Afbrokkelend fundament

De aan deze florerende periode ten grondslag liggende fundamenten lijken aan betonrot onderhevig. De relatieve geopolitieke rust lijkt verleden tijd. De spanningen in de wereld nemen toe. De globalisering lijkt in verval. Aan de jarenlange periode van lage inflatie lijkt een einde gekomen. De grootste vriend van beleggers, een historisch lage rente, lijkt steeds meer te verworden tot hun vijand. De rente op 10-jaars Amerikaanse staatsleningen steeg sinds de pandemie van 0,50 naar inmiddels 5,25 procent.

Natuurlijk is er de AI-revolutie. De winstgevendheid van het bedrijfsleven lijkt de laatste tijd geen grenzen te kennen. Blijft dat zo? De komende tien jaar gaan waarschijnlijk meer vergen van beleggers. Die zullen selectiever in hun aandelenkeuze moeten worden in plaats van mee te liften met een index. De komende tien jaar zouden wel eens uitdagender voor beleggers kunnen worden dan ze jarenlang gewend waren.