Datum: 18-08-2025

Powerplay, maar door wie eigenlijk?

Nvidia en AMD moeten 15% van hun omzet afstaan aan de Amerikaanse overheid, maar het alternatief is helemaal geen omzet in China.

Chipontwikkelaars Nvidia en AMD kwamen vorige week met de Amerikaanse overheid overeen een deel van hun omzet af te staan in ruil voor een exportvergunning. Zij mogen bepaalde, speciaal ontworpen AI-chips (weer) aan China verkopen. Hiervoor moeten ze echter wel 15% van hun in China gerealiseerde omzet overdragen aan de regering.

Volgens juristen en ingewijden is deze overeenkomst niet alleen zonder precedent maar ook onwettig. Het Bureau of Industry and Security, dat gaat over de exportcontroles, mag volgens zijn statuten geen vergoeding vragen in ruil voor een vergunning. In soortgelijke situaties besloot het Hooggerechtshof unaniem dat vergoedingen voor exportvergunningen ongrondwettelijk zijn. Zowel de president als het Congres hebben daartoe niet de bevoegdheid.

Ongrondwettig en onlogisch

Naar verluidt overwegen sommige veiligheidsofficials inmiddels hun aftreden. De redenering achter de gesloten overeenkomst is niet alleen ongrondwettig, maar ook onlogisch. De verkoop van H20-chips aan China is óf een risico voor de nationale veiligheid en dan zou deze sowieso verboden moeten worden, óf het is geen risico voor de nationale veiligheid, maar dan is de vergoeding voor een vergunning niet logisch.

Feitelijk verkoopt de Amerikaanse regering de bescherming van de nationale veiligheid om de schatkist te vullen. Vanuit het standpunt van de chipontwikkelaars lijkt de gesloten overeenkomst overigens wel lucratief. Natuurlijk, Nvidia en AMD moeten 15% van hun omzet afstaan aan de Amerikaanse overheid, maar het alternatief is helemaal geen omzet in China.

Nvidia realiseerde vorig jaar circa 17 miljard dollar omzet in China. AMD rapporteerde een omzet van ruim 6 miljard dollar. De koers van beide aandelen reageerde dan ook nauwelijks op het nieuws. Volgens analisten zullen Nvidia en AMD de gestegen kosten eenvoudig kunnen afwentelen op de Chinese kopers. De chipontwikkelaars winnen, de Amerikaanse overheid wint en de Chinese consument betaalt.

Maar is het echt zo simpel?

Beide bedrijven opereren in een markt die volledig door geopolitiek wordt gedomineerd. AI-chips, zeldzame aardmetalen, bescherming van intellectueel eigendom en handel in hightech zijn allen verstrengeld in een nietsontziende technologieoorlog. Het is een markt geworden waarin inkomsten van het ene op het andere moment door politieke besluiten volledig kunnen wegvallen. Exportvergunningen kunnen worden aangepast, uitgesteld of herroepen al naar gelang het de politieke machthebbers belieft. Een extra risico voor chipbedrijven en beleggers.

Nog opmerkelijker is de opmerking van de president over Nvidia’s meest geavanceerde chip, de Blackwell. Hierover heeft hij nog een meeting met de CEO van Nvidia. Volgens Trump is de H20 slechts een oude chip die China toch al heeft. De Blackwell kan volgens de president zodanig worden gemodificeerd dat deze voldoet aan de Amerikaanse veiligheidsvereisten en dus ook kan worden geëxporteerd. Nog meer inkomsten voor de schatkist! De president suggereert hiermee de bestaande exportverboden van Biden volledig overboord te willen zetten.

Nationale veiligheid is blijkbaar gewoon te koop. De Verenigde Staten lijken hiermee de eigen strategische ondergang te willen subsidiëren. Het land heeft een voorsprong op het gebied van AI, maar tegen betaling lijkt men deze wel in te willen leveren. Wanneer men in Washington tot de ontdekking komt dat men miljarden kan binnenhalen zonder dat het ten koste gaat van de bedrijfswinsten, kan dat gevolgen hebben.

Waarom zou je dat dan niet toepassen op andere sectoren als biotechnologie, quantumcomputers of geavanceerde robotica?

De nieuwe verlenging van de wapenstilstand in de handelsoorlog tussen beide landen maakt het nodige duidelijk. In tegenstelling tot de rest van de wereld beschikt China blijkbaar over de nodige troeven om zich niet alle opgelegde Amerikaanse tarieven te laten welgevallen. De Verenigde Staten kunnen dan wel denken aan de winnende hand te zijn, maar de realiteit ligt toch iets anders.

China krijgt de beschikking over de H20-chip en misschien zelfs wel de Blackwell. De Verenigde Staten verliezen langzamerhand hun technologische voorsprong. Het zal mogelijk niet lang meer duren voordat er een door China zelf geproduceerde geavanceerde chip is. In de jacht op een gevulde schatkist lijkt Trump wel erg ver te willen gaan.