Auteur: Jan-willem Nijkamp Datum: 30-05-2019

China trekt een vlijmscherp mes

Waarschuwing

"Zeg niet dat we je niet gewaarschuwd hebben", kopte de Chinese krant People's Daily deze week. Het is de officiële spreekbuis van de Communistische Partij en deze opmerking dient serieus genomen te worden door degenen aan wie de boodschap was gericht. Dit soort teksten worden doorgaans alleen door Chinese staatsmedia gebruikt om tegenstanders te waarschuwen wanneer er echt wat aan de hand is. De Global Times, een andere krant met sterke banden met de partij, verklaarde eveneens dat het deze keer menens is. 

Een ban op Huawei

Waarom deze waarschuwing en aan wie is deze dan wel gericht? Welnu, vorige week deed de Amerikaanse president het Chinese bedrijf Huawei in de ban. Het werd Amerikaanse leveranciers verboden nog langer zaken te doen met deze telecomgigant. En dat terwijl Huawei afhankelijk is van niet de minste leveranciers: Google, Intel en Qualcomm onder anderen. Vooral de halfgeleiders en de software zijn voor Huawei erg belangrijk.

Een subtiele reactie

Een Chinese reactie bleef niet lang uit. Zo bracht de Chinese president Xi samen met Liu He – de hoofdonderhandelaar met de VS – een symbolisch bezoek aan JL MAG Rare Earth in de stad Ganzhou. Deze mijnbouwer delft zogenaamde zeldzame metalen. Een foto van de delegatie wandelend door de fabriek ging de wereld over.

Zeldzame aardmetalen

De boodschap was duidelijk. Zo'n 80 procent van de zeldzame metalen – een groep van 17 verschillende metalen – wordt namelijk in China gedolven. En de rest van de wereld is ervan afhankelijk. Deze metalen zijn nodig bij de fabricage van bijvoorbeeld smartphones, elektrische auto's, gevechtsvliegtuigen en kernwapens. Met name de Amerikaanse technologie- en defensie-industrie kunnen absoluut niet zonder deze metalen. Zo gaan er bijvoorbeeld 920 pond aan zeldzame metalen in ieder JSF-gevechtsvliegtuig. Ook de Tomahawk-kruisraketten kunnen niet zonder deze metalen vervaardigd worden.

Geen schaarste, maar productie kost tijd

Nu is er wereldwijd geen schaarste aan metalen als terbium, neodymium, lanthaan, cerium, samarium en yttrium. Buiten China zijn de afgelopen jaren echter veel mijnen wegens hoge kosten en milieuschade gesloten. Daar waar men in China de metalen gewoon is blijven delven. Volgens deskundigen kost het zeker twee jaar om deze productie weer op gang te krijgen. Twee jaar is echter een lange tijd in de keiharde strijd om technologische en militaire dominantie.

Open zenuw?

China lijkt met dit subtiele gebaar een open zenuw van de Amerikaanse economie geraakt te hebben. Een beperking van de export van deze metalen is echter wel een zwaar middel. China's eigen elektronica-industrie is ook afhankelijk van buitenlandse producten. Zonder Europese, Japanse of Amerikaanse toeleveranciers kunnen Chinese gebruikers van zeldzame metalen eveneens in de problemen komen. Het zou zich dus ook weer tegen China kunnen keren. De handelsoorlog wordt steeds onaangenamer.