Auteur: Jan-willem Nijkamp Datum: 17-12-2019

De Amerikanen komen

Reverse Yankees in opkomst

“De Reverse Yankees overspoelen de Europese Unie”. De Bank for International Settlements (afgekort BIS) maakte in zijn meest recente kwartaalbericht melding van het feit dat de emissie van dit type obligaties enorm in opkomst is dit jaar. De in het Zwitserse Basel gevestigde bank voor de centrale banken doet vaker uitspraken over de markten die stof doen opwaaien. Zo ook deze keer. Wat zijn Reverse Yankees? En wat zijn de gevolgen van deze stroom van nieuwe emissies voor de Europese Unie?

Een nieuw type obligatie

In 2003 deed een nieuw type obligatie zijn intrede op de financiële markten onder de naam Reverse Yankee Bond. Een Reverse Yankee is een obligatie van een Amerikaans bedrijf uitgegeven buiten de Verenigde Staten. De uitgever is meestal een goede kwaliteit debiteur. Hoewel een Amerikaans bedrijf is de uitgifte niet in dollars. Zo waren bedrijven als Coca-Cola, Colgate en IBM dit jaar al actief met emissies in euro’s. Volgens de BIS overtrof het aantal in euro gedenomineerde emissies in het tweede kwartaal de 75 miljard dollar. Nadat er in het eerste kwartaal ook al voor een bedrag van 85 miljard dollar was uitgegeven. Meer dan 30 procent van de wereldwijde obligatiemarkt bestaat inmiddels uit obligaties uitgegeven in buitenlandse valuta.

Amerikaanse invasie

Van waar deze Amerikaanse invasie in Europa? In de eerste plaats is dat een gevolg van de grootschalige belastinghervorming van de huidige Amerikaanse regering. Amerikaanse bedrijven kregen de mogelijkheid hun buitenlandse winsten tegen een gunstig belastingtarief naar het thuisland te repatriëren. Hetgeen op zeer grote schaal geschiedde. De buitenlandse vestigingen dienden hun buitenlandse activiteiten echter wel te financieren in lokale valuta. De Reverse Yankees vulden dit gat op.

Groot verschil in rente

Een tweede, niet onbelangrijke, reden vormt het grote verschil in rentevergoeding tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie. Amerikaanse bedrijven betalen in euro’s tot wel twee procent minder voor een miljardenlening dan in de Verenigde Staten, inclusief de wisselkoerskosten. Voor Amerikaanse bedrijven is lenen in euro’s dus erg aantrekkelijk. Zelfs wanneer de kosten gepaard met het weer omwisselen in dollars worden meegerekend blijft het een goedkope manier van financieren. Ten derde vormt lenen in euro’s een mooie vluchtweg om aan dreigende Amerikaanse sancties te ontsnappen. Denk hierbij vooral aan bedrijven uit andere landen dan de Verenigde Staten die zich niet langer louter in dollars willen financieren. Het Amerikaanse sanctiewapen werkt immers alleen via de omvangrijke dollarmarkt.

Gevolgen voor de valutamarkt

Dit heeft gevolgen voor de wereldwijde valutamarkten. Zo koopt de Europese Centrale Bank sinds november ook weer bedrijfsobligaties op als onderdeel van het opkoopprogramma. Het kan echter nooit de bedoeling van de ECB zijn het Amerikaanse bedrijfsleven goedkoop te financieren. Amerikaanse bedrijven die op deze wijze de inkoop van hun eigen aandelen of de aflossing van hun dollarschulden goedkoop kunnen financieren is de ECB uiteraard een doorn in het oog. Op deze wijze zouden er grote bedragen onbedoeld uit de eurozone weglekken. Nu mag de ECB niet zomaar Amerikaanse obligaties opkopen, tenzij het een bedrijfsonderdeel vormt dat stevig in de Europese Unie is verankerd. Obligatiebeleggers weten echter dat ook obligaties die niet door de ECB worden opgekocht meeliften met het ruime monetaire beleid. Er is dus altijd sprake van indirecte financiering.

Er is meer

Maar er is meer. Wanneer de totale in euro’s uitstaande schuld stijgt ten koste van de dollar ondergaat de valutamarkt een opmerkelijke gedaanteverandering. De volledig door dollars en de Verenigde Staten gedomineerde wereldeconomie wordt zo geleidelijk minder dollarafhankelijk. Met als gevolg dat de enorme economische en financiële macht van de Verenigde Staten verder zullen gaan afnemen. Wellicht is dat een niet bedoeld neveneffect van de forse belastinghervorming van de Amerikaanse regering. Het kan echter wel voor een toename van instabiliteit zorgen op de wereldwijde financiële markten.