Auteur: Jan-willem Nijkamp Datum: 15-12-2020

De Fed staat voor een dilemma

Gelijkenissen

Sinds de coronabodem van maart zijn de aandelenkoersen enorm opgelopen. De uitslag van de presidentsverkiezing en de komst van meerdere vaccins brachten de rally in een nog hogere versnelling. Een rally die werd aangevoerd door aandelen uit de technologiesector. De technologiefondsen worden immers gezien als de grote winnaars van deze crisis. Steeds vaker wordt de huidige rally vergeleken met de beruchte internetrally uit de jaren 90 van de vorige eeuw. Een rally die in 2000 als een veel te hard opgeblazen luchtballon uit elkaar spatte. Er zijn inderdaad veel overeenkomsten met de markt van twintig jaar geleden. Beursemissies van bedrijven die niet eens winst maken maar op hun eerste dag exploderen, beleggers die hun geld steken in ondernemingen (SPAC’s) waarvan ze nog niet eens weten waarin die hun geld gaan investeren en niet te vergeten torenhoge waarderingen die we sinds – inderdaad – 2000 niet meer gezien hebben.

Eén groot verschil

Er is ten opzichte van twintig jaar geleden echter één groot verschil. En dat is het monetaire beleid van de centrale banken. Twintig jaar geleden was de Federal Reserve onder leiding van Alan Greenspan vanaf de zomer van 1999 de teugels juist wat aan het aantrekken. Een jaar eerder had de centrale bank de financiële wereld immers gered van een complete meltdown als gevolg van het debacle rondom het toonaangevende hedgefund Long Term Capital Management en de ineenstorting van de Russische roebel. Om de gevolgen van deze gebeurtenissen te kunnen bestrijden had Greenspan zijn vermaarde Greenspan-put in stelling gebracht. Met andere woorden, de Federal Reserve had de rente verlaagd. Een jaar later, in de zomer van 1999, was de Federal Reserve begonnen met het stapsgewijs weer verhogen van de rente. Van 4,75 naar 6,5 procent in augustus 2000.

Geldpersen draaien op volle toeren

Deze keer draaien de geldpersen van de centrale bank echter op volle toeren. In de Verenigde Staten staat de rente inmiddels rond de nul procent en koopt de centrale bank maandelijks voor 80 miljard dollar aan staats- en 40 miljard dollar aan hypotheekobligaties. Een beleid dat niet alleen het vermogen van beleggers in aandelen, maar ook dat van huizenbezitters fors deed toenemen. Ieder kan er het zijne van denken, maar feit is dat gouverneur Powell van de Federal Reserve dit voorjaar niet alleen de (wereld) economie draaiende heeft gehouden maar ook beleggers het vege lijf heeft gered. Tegen het einde van dit bizarre coronajaar baden beleggers wereldwijd in een bad van tevredenheid. Maar wat als Jerome Powell niets had gedaan? De gouverneur zou op zijn minst voorgedragen mogen worden voor de titel “Man van het Jaar”. Tegenwoordig trouwens Persoon van het Jaar. Misschien komt dat er ook wel van. Houd het tijdschrift Time maar in de gaten. 

Geen grote veranderingen?

Morgen komen de centrale bankiers van de Fed voor het laatst dit jaar bij elkaar. Er worden deze keer geen substantiële veranderingen in het beleid verwacht. Ondanks de snel oplopende aantallen besmettingen met het virus houdt de Amerikaanse economie zich immers beter dan verwacht. De komst van het vaccin heeft daarnaast weer enig perspectief gebracht. De vooruitzichten voor het komend jaar zijn daardoor aanmerkelijk beter geworden. Toch nemen de zorgen voor de eerst komende maanden toe. Overal gaat de economie weer deels of geheel op slot. Sinds enige tijd nemen de aanvragen voor een werkloosheidsuitkering weer toe en de vrees voor een nieuwe economische dip ook.

Iets doen?

De Federal Reserve heeft tijdens de vorige meeting reeds aangegeven deze ontwikkelingen op de voet te volgen. Ze heeft zo op het oog een paar mogelijkheden om iets te doen. Ze zou het tempo van de bestaande aankopen kunnen opvoeren, de looptijd van de obligaties kunnen verlengen of kunnen besluiten de horizon voor het aankoopbeleid verder naar de toekomst te verschuiven. Officieel houdt de Fed het huidige aankoopbeleid nog enkele maanden aan. De centrale bank staat echter wel voor een dilemma. Eerder gaf zij reeds aan dat de bal nu in Washington ligt. Niet de centrale bank, maar de Amerikaanse overheid zou nu met een nieuw steunpakket moeten komen. De politici in Washington lijken er echter maar niet uit te komen en ondertussen dringt de tijd. Door nu te handelen stelt de Fed de politici in staat nog langer te treuzelen of het steunpakket maar helemaal te laten varen. En dat wil de Fed niet. Door niets te doen houdt de Fed de druk nog even op de ketel. Wellicht tot de volgende meeting.

To act or not to act?

Het is nu aan de Fed. De huizenprijzen in de Verenigde Staten zijn afgelopen jaar weer met 7 procent gestegen. Moeten de huizenbezitters nog meer gesteund worden? De aandelenmarkten staan op recordhoogte. Hiervoor geldt hetzelfde. Niets is voor beleggers immers stimulerender dan te weten dat er een centrale bank is met diepe zakken, bereid om tegen iedere prijs assets van jou over te nemen. Maar de economie – lees de man in straat – staat er een stuk slechter voor en de politici in Washington komen er maar niet uit. Wat gaat Powell doen? Voor beleggers is hij al de Persoon van het Jaar. Wordt hij dat ook voor de Amerikaanse economie?

Maak vrijblijvend een afspraak met een van onze specialisten