Auteur: Joop van de Groep Datum: 23-08-2019

Ende der Schwarzen Null? 

Gisteren is het jaarlijkse economische symposium in Jackson Hole van start gegaan. Centrale bankiers, ministers van financiën, academici en captains of industry buigen zich dit jaar over de gevolgen van het huidige lage rentebeleid. Is het mogelijk om met de huidige rentestanden een langdurige bescheiden economische groei te behouden zonder dat de inflatie te hard gaat oplopen? Het thema van het symposium is dit jaar niet voor niets ‘de uitdagingen van het monetaire beleid’ van centrale banken. 

Met andere woorden, zijn de centrale banken het komende decennium in staat om te zorgen voor wereldwijde macro-economische stabiliteit?

Neutrale renteniveau

Vooruitlopend op de toespraak van de Fed-voorzitter Jerome Powell vanmiddag om 16:00 uur, hebben een aantal Fed-gouverneurs hun visie gegeven op het huidige monetaire beleid. Philadelphia Fed voorzitter Patrick Harker meldde gistermiddag dat hij geen noodzaak ziet voor verdere rentedalingen. De huidige rentestand zit grofweg op het ‘neutrale niveau’ dus geen verruiming of verkrapping van het monetaire beleid. De sterke arbeidsmarkt en de fractioneel oplopende inflatie in de Verenigde Staten zijn volgens hem reden genoeg om voorlopig even een pas op de plaats te maken. De uitspraken van de Fed-gouverneur zorgden ervoor dat voor de derde keer in twee weken tijd de 10-jaars rente onder het niveau van de 2-jaar rente zakte. De inverse rentecurve (recessie-indicator) beïnvloedde de stemming op Wall Street negatief.

Ondanks het feit dat gouverneur Harker momenteel geen stemrecht heeft in het FOMC (beleidsorgaan van de Fed) steeg de kans op geen renteverlaging in september door de Fed van 0 procent naar 8 procent. Handelaren prijzen volgens het CME FedWatch Tool nog steeds een 90 procent waarschijnlijkheid in op een rentedaling van 0,25 procent in september. 

Als de uitlatingen van Harker een voorbode zijn van de toespraak van Fed-voorzitter Powell dan is het niet ondenkbaar dat de financiële markten teleurgesteld kunnen reageren.

Wopke investeringsfonds

Jarenlang hebben centrale bankiers overheden opgeroepen om hun verantwoordelijkheid te nemen in het hervormen van en te investeren in de (kennis)economie. Duitsland en Nederland lijken nu eindelijk gehoor te geven aan deze oproep.
In het afgelopen kwartaal is de Duitse economie met 0,1 procent gekrompen als gevolg van de forse daling van de industriële productie in juni. De minister van financiën Olaf Scholz sluit niet uit dat de regering van kanselier Angela Merkel het begrotingsevenwicht “schwarze null” loslaat. De begrotingsoverschotten van de afgelopen jaren hebben ervoor gezorgd dat er ruimte is om zo’n 50 miljard euro te investeren in infrastructuur en onderwijs om de economie te stimuleren.

Het Kabinet-Rutte III overweegt een miljardenfonds op te richten waaruit investeringen in de economie gefinancierd kunnen worden. Het gaat om investeringen die de verdienkracht van de economie op lange termijn versterken zoals bijvoorbeeld infrastructuur, wetenschap en kunstmatige intelligentie. 

De komende periode gaat het kabinet de plannen uitwerken zodat minister van financiën Wopke Hoekstra op Prinsjesdag de uitkomsten hiervan kan presenteren.