Auteur: Jan-willem Nijkamp Datum: 09-04-2019

Heeft deze rally geen expiratiedatum?

Somberheid over de economie

Naarmate het jaar vordert lijkt de somberheid over de wereldeconomie toe te nemen. Tegenvallende macrocijfers, dalende obligatierentes, inverse rentecurves, de voortdurende handelsvete tussen China en de Verenigde Staten en last-but-not-least een dreigende Brexit werken niet erg mee. Vreemd genoeg trekken de beurzen zich er weinig van aan. Zo staan de Amerikaanse indices al weer dicht onder hun All Time Highs en ook in de rest van de wereld hebben beleggers weinig reden tot klagen. Twee ontwikkelingen die elkaar lijken tegen te spreken. Zijn de markten gek geworden of valt het met die economische terugval eigenlijk wel mee?

Afnemende industriële groei

Nader beschouwd lijkt de economische dip van de laatste maanden zich vooral te beperken tot de industrie. Want overal in de geïndustrialiseerde wereld draait de dienstensector nog wel op volle toeren. De industriële terugval lijkt voornamelijk twee oorzaken te hebben. Zo lijkt de handelsoorlog tussen China en de Verenigde Staten zijn sporen overal toch behoorlijk te hebben nagelaten. En dan vooral in de Europese Unie. Want juist de economie van de Europese Unie is sterk gericht op de opkomende markten, waaronder China. Veel meer dan de Verenigde Staten. Met name de Duitse industrie lijkt midscheeps geraakt door de afgenomen wereldhandel. De industriële productie nam fors af en het land ging langs de rand van een recessie. Italië belandde zelfs in een groeikrimp.

Diensten floreren wel

Maar ook bij onze oosterburen blijft de dienstverlenende sector sterk groeien. Net als overigens in de hele eurozone. De werkloosheid in Duitsland is gezakt naar het laagste punt sinds de eenwording en de economie staat strak van de niet ingevulde vacatures. Hoezo crisis? Alleen in het Verenigd Koninkrijk is er sprake van krimp in de dienstensector. Daar groeit de industrie juist sterk. Dat heeft een reden. Vooruitlopend op een naderende Brexit hebben de Britse bedrijven hun voorraden fors aangevuld en dus meer geproduceerd dan normaal. Ondertussen zijn de Verenigde Staten bezig aan één van hun langste economische expansies ooit. Het weerspiegelt het simpele feit dat moderne westerse economieën steeds meer dienstverlenend en minder industrieel zijn geworden. De economische cycli lijken als gevolg daarvan ook minder heftig. Uiteraard hebben de centrale banken een stevig handje geholpen bij het afschaven van de scherpe randjes.

Chinese groeivertraging

De tweede oorzaak van de economische dip was het beleid van de Chinese autoriteiten om de zwaar op krediet gebaseerde groei in China iets meer schuldenvrij te maken. Met andere woorden, de monetaire teugels werden hier en daar wat aangehaald. Maar de terugval die daar op volgde was – samen met de gevolgen van de handelsoorlog – voldoende reden voor de Chinese autoriteiten om weer tot een stimulerend beleid over te gaan. De effecten zijn inmiddels al zichtbaar. Ook in China lijken de macrocijfers weer iets te verbeteren.

Geen expiratiedatum?

Wanneer de diensten overal blijven floreren en de industrie zich weer uit het moeras omhoog trekt – met name in China en de Europese Unie – zou het wel eens zo kunnen zijn dat de vrees voor een economische recessie ongegrond blijkt te zijn geweest. De aandelenmarkten hebben hun conclusie blijkbaar al getrokken en hebben de weg naar boven al weer ingeslagen na de forse correctie afgelopen najaar. Dat zou kunnen betekenen dat deze lange economische expansie in de Verenigde Staten nog weer een beetje verder wordt opgerekt. En dat ook de beurzen nog niet uitgestegen zijn. Of om met het Amerikaanse beleggingstijdschrift Barron’s te spreken: “This Bull Market Has No Expiration Date”. Natuurlijk komt aan alles een eind, ook aan deze rally op de beurs. Maar vooralsnog denderen de stieren voort.