Auteur: Jan-willem Nijkamp Datum: 03-02-2020

Het Coronavirus, tsja...

In de ban van 2019-nCov

Vorige week waren de beurzen volledig in de ban van het 2019-nCov-virus, inmiddels beter bekend als het Coronavirus. Zo leverde de AEX ruim 4 procent in vanaf zijn hoogste punt. En de AEX-index stond niet op zichzelf, overal in de wereld likten beleggers hun wonden. Harder geraakt werden de grondstoffen. Zo zakte de prijs voor koper, ook wel de graadmeter voor de wereldeconomie genoemd, met ruim 12 procent. Voor een vat Brentolie werd zelfs ruim 17 procent minder neergeteld. Veilige vluchthavens als goud en de Zwitserse frank liepen volledig volgens het boekje in waarde op.

Een internationale noodsituatie

Er lijkt ook wel het een en ander aan de hand. Zo heeft het virus tot op heden 371 slachtoffers geëist. Meer dan 17.000 mensen zijn door het virus besmet. Op de een of andere manier vinden de media het belangrijk van dergelijke epidemieën een soort dodenmeter bij te houden. Het wakkert de angst verder aan. Buitenlandse werknemers worden geëvacueerd, er is een stop op toeristen uit China, de ruim 4000 kilometer lange grens tussen China en Rusland is gesloten, hele steden gaan op slot, fabrieken zijn dicht en luchtvaartmaatschappijen vliegen niet meer op China. De Wereldgezondheidsorganisatie WHO spreekt officieel van een internationale noodsituatie.

Enige nuance

Wetenschappers zijn bezig met de ontwikkeling van een vaccin, maar dat kan nog zes tot twaalf maanden in beslag nemen. Ondertussen lijkt enige nuance ten aanzien van de ernst van dit virus op zijn plaats. Natuurlijk, er zijn slachtoffers, maar bedenk dat een gemiddelde griepepidemie in bijvoorbeeld Nederland aanzienlijk meer slachtoffers eist. Zo werden in de winter van 2018/2019 alleen in Nederland al 400.000 mensen getroffen door een infectie met het griepvirus. Tijdens deze epidemie lieten naar schatting 2900 mensen het leven. Vergelijk deze cijfer eens met bovengenoemde getallen en bedenk dat in China ongeveer 100 keer zoveel mensen wonen als in Nederland. Griep is minder erg? Bedenk dat er ook tegen griep nog steeds geen vaccin bestaat.

Middel erger dan de kwaal

Zo bezien lijkt de vrees voor een verspreiding van het virus misschien wat overdreven. “Een mens lijdt dikwijls het meest, door het lijden dat hij vreest”, was een uitspraak van Nicolaas Beets. Ook de WHO wijst al te drastische maatregelen door de autoriteiten af. Dichte grenzen zou de verspreiding van het virus weliswaar enigszins kunnen vertragen, maar niet tegenhouden. De voordelen van een reis- en handelsverbod wegen niet op tegen de economische kosten. De preventieve maatregelen tegen het virus lijken schadelijker dan de directe gevolgen van het virus zelf.

Een maand op slot

Want de ernst van het virus is één, de economische gevolgen ervan zijn iets anders. Zo wordt regelmatig de vergelijking met het SARS-virus uit 2003 getrokken. Daarbij moet echter niet over het hoofd gezien worden dat het aandeel van China in de wereldeconomie sindsdien is verviervoudigd. De Chinese economie is bovendien veel sterker verbonden met de rest van de wereld. Volgens het IMF groeit de Chinese economie dit jaar met 5,8 procent. Dat was echter nog voor de uitbraak Van het virus. Naar schatting zou de epidemie een half procent groei kunnen kosten. Anderen spreken echter al van een daling van twee procent, zeker wanneer China een maand op slot gaat.

Mondiale recessie?

China geldt als de werkplaats van de wereld. Veel producten en vooral onderdelen worden er gefabriceerd. China is een belangrijke klant van westerse bedrijven geworden. Een stilstand van deze “fabriek” zou logischerwijs tot een vertraging in de rest van de wereld kunnen leiden. En dat alles komt juist op een moment dat de wereldeconomie op het laagste tempo groeit sinds de uitbraak van de Lehman-crisis in 2008. Nu de Chinese groei door het coronavirus verder moet worden afgewaardeerd wordt er zelfs al gesproken van een mondiale recessie.

Daling valt erg mee

De beurzen houden hun adem in. De daling op de aandelenmarkten valt tot op heden erg mee. De grondstoffen zijn echter harder geraakt. Dalingen van 12 tot 17 procent in zo’n korte tijd van belangrijke grondstoffen als koper en olie spreken boekdelen. Beleggers kijken nu vooral naar de centrale bank van China. De Chinese overheid heeft immers niet zo veel ruimte over om te stimuleren. De centrale bank lijkt nu aan zet. Zodra duidelijk wordt dat het aantal besmettingen over zijn hoogtepunt heen is zal een opluchtingsrally volgen op de beurs. Wellicht wat cynisch, maar het aantal slachtoffers stijgt al niet meer exponentieel. Ja, ook dat wordt bijgehouden. Een andere indicator is wellicht de koers van het Japanse bedrijf Kawamoto, een producent van mondkapjes. De koers explodeerde dit jaar van 447 naar 3795 yen, een stijging van 750 procent in een maand tijd. Sinds de top is de koers echter al weer ruim 18 procent gedaald…..