Auteur: Jan-willem Nijkamp Datum: 13-08-2020

Schrijf de dollar nog niet af

Dollardaling

Sinds de bodem van maart is de S&P 500-index weer terug op het niveau van voor de uitbraak van het coronavirus. In dezelfde periode onderging de dollar een tegengestelde beweging. ’s Werelds belangrijkste munt verloor in deze periode 11 procent aan waarde ten opzichte van de euro. Een dergelijke daling in zo’n korte periode is op de valutamarkt opmerkelijk. De wereldwijde valutamarkt is immers met een dagelijkse handel ter grootte van 5000 miljard dollar niet een klein beetje groter in omvang dan bijvoorbeeld de aandelenmarkt. Het grootste deel van deze handel vindt plaats in de Amerikaanse dollar en kan grote gevolgen hebben op de financiële markten.

Redenen voor de val

Zie bijvoorbeeld de koersstijging van grondstoffen uitgedrukt in dollars. Niet alleen goud en zilver, maar zo’n beetje alle commodities liepen op. Goud noteerde onlangs zelfs een nieuwe All Time High. De daling van de dollar heeft inmiddels de aandacht van veel analisten getrokken. De consensus verwacht een verdere voortgang van de daling, gebaseerd op dezelfde factoren die aan de koersval tot op heden ten grondslag lagen. De vrees voor nieuwe lockdowns in de Verenigde Staten als gevolg van het stijgende aantal coronabesmettingen, de schade die dit voor de economie zal hebben en het ruime monetaire beleid van de centrale bank om de economie en de beurzen te ondersteunen. Het tot ongekende proporties gestegen begrotingstekort naar 3400 miljard dollar en een staatsschuld van ruim 132 procent van het BNP spreken ook niet in het voordeel van de dollar.

Zet de daling door?

Het is echter zeer de vraag of de dollar hiermee begonnen is aan een langdurige val. De oorzaken van de daling lijken namelijk stuk voor stuk op hun einde te lopen. Zo lijkt de toename van het aantal nieuwe besmettingen met Covid-19 in de Verenigde Staten af te nemen. De macro-economische cijfers in de Verenigde Staten blijken telkens mee te vallen. Zo rapporteerden de meeste bedrijven in de Verenigde Staten tot op heden beter dan verwachte resultaten over het tweede kwartaal. En zo is, niet onbelangrijk, het renteverschil tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie door het ruime monetaire beleid van de Federal Reserve fors afgenomen. De centrale bank heeft meer dan eens aangegeven niet te peinzen over een negatieve rente. Een verdere verlaging lijkt dus vooralsnog niet in het verschiet te liggen. En ondertussen is het meeste positieve momentum als gevolg van het recent goedgekeurde steunpakket in de Europese Unie wel in de koers van de euro verwerkt. Daar boven op lijken nu ook in de Europese Unie het aantal besmettingen weer toe te nemen. Het relatieve voordeel van de euro ten opzichte van de dollar neemt dus af.

Stress op de beurzen

Belangrijkste is echter de rol die de dollar steeds weer speelt op de financiële markten “when the going gets tough”. Historisch blijkt de dollar steevast in waarde toe te nemen zodra de stress op de beurzen stijgt. Dat was zo tijdens de kredietcrisis en dat bleek wederom tijdens de eerste fase van de uitbraak van het coronavirus. De dollar bereikte zijn voorlopige top exact op het moment dat de beurzen wereldwijd een bodem vormden. In de daaropvolgende ontspanning op de markten nam de waarde van de dollar als favoriete vluchthaven weer af. Andere vluchthavens als goud, zilver en technologiefondsen kwamen er voor in de plaats.

Vluchthaven

Op de lange termijn zullen de enorme tekorten op de begroting en de handelsbalans de dollar ongetwijfeld parten gaan spelen. Nu is de positie van de dollar op de valutamarkt echter nog ijzersterk. Bedenk dat een dagelijks handelstekort van 1,6 miljard dollar nogal in het niet valt bij een dagelijkse omzet van 5000 miljard dollar op de valutamarkt. Maar liefst 88 procent van de dagelijkse valutahandel loopt via de dollar volgens de Bank for International Settlements (BIS). Nu de beurzen weer terug zijn op het niveau van voor de uitbraak van het virus, het economisch herstel wat aan momentum begint te verliezen en in de Europese Unie de besmettingen weer beginnen op te lopen is het niet uitgesloten dat de dollar zijn positie als ’s werelds meest populaire vluchthaven weldra weer in gaat nemen.