Welkom op de beurs!

Grootste daling op één dag ooit

Gisteravond zakte ’s werelds bekendste beursindex – de Dow Jones – op zeker moment maar liefst 1600 punten. Het was de grootste daling op één dag in punten ooit. In procenten gemeten was het nog steeds een forse daling, maar wel iets minder ingrijpend. Op het diepste punt bedroeg de daling weliswaar meer dan 7 procent, maar daarmee komt de koersval pas op de 26e plaats van dalingen-op-één-dag ooit. Maar hoe men er ook tegenaan kijkt, het blijft een forse koersdaling. Met de koersdaling van de laatste dagen erbij stond de Amerikaanse beurs 10 procent lager dan op 26 januari, toen er nog een nieuwe All Time High werd neergezet. Zo snel kan het gaan op de beurs. Vandaag maakt een hele generatie nieuwe beleggers kennis met de ijzeren wetten van de beurs. Beurzen kunnen stijgen, maar ook dalen. Welkom.

Niet alleen maar lucht

Aangetrokken door voortdurend stijgende koersen, reclames over beleggen in de media en historisch lage spaarrentes waren veel beleggers vergeten dat beleggen ook risico met zich meebrengt. Zonder risico immers geen rendement. Maar hoe moeten deze beleggers de huidige correctie nu precies duiden? Terugkijkend waren de koersen de afgelopen 15 maanden wellicht wat te ver op de muziek vooruitgelopen. Natuurlijk, de wereldeconomie draait op volle toeren en de meeste bedrijven rapporteren prachtige bedrijfsresultaten. De koersstijgingen waren dus zeker niet louter lucht.

Belastingverlaging

De aangekondigde en vervolgens uitgevoerde belastingplannen van de nieuwe Amerikaanse regering droegen echter bij aan een wellicht wat al te euforische stemming. Natuurlijk, de winsten kregen een extra boost en de consument heeft meer te besteden. Maar was het echt nodig om een economie die reeds op volle toeren draait nog eens extra te stimuleren? Het droeg bij aan een enigszins unheimisch gevoel bij veel beleggers. Gooide de belastingverlaging niet nog meer olie op het vuur van de ronkende economie? Zou het niet voor oververhitting kunnen gaan zorgen? En last-but-not-least, de rekening van deze grootste belastingverlaging uit de geschiedenis moet ooit ook betaald gaan worden. Het zal gefinancierd worden middels hogere belastingen in de toekomst en/of een hogere rente op de Amerikaanse staatsleningen. Beiden niet goed voor de beurs.

De rente loopt op

Sinds de jaarwisseling begon de rente op 10-jaars staatsleningen in de Verenigde Staten dan ook gestaag op te lopen van 2,40 naar 2,87 procent afgelopen week. Volgens veel analisten werd er op een niveau van 2,64 procent een belangrijke barrière geslecht. Het zou het einde markeren van een 37 jaar durende bullmarket in obligaties. Het zou best kunnen. Over enige tijd weten we meer. Feit is in ieder geval dat met een rente van bijna 3 procent op 10-jaars staatsleningen er in de Verenigde Staten zo langzamerhand sprake is van een nieuwe omgeving voor beleggers. Voorbij lijkt de tijd dat er geen alternatief was voor een belegging in aandelen. Voor de risicomijdende belegger – veel institutionele beleggers – is drie procent niet oninteressant. Bovendien dienen de bedrijfswinsten tegen een hogere rente verdisconteerd te worden. Met lagere waarderingen tot gevolg.

Oplopende inflatie

Voortdurende goede cijfers over de Amerikaanse economie deden vervolgens de rest. De vrees voor een oplopende inflatie in de nabije toekomst droeg mede bij aan de oplopende rente. Sterk opgelopen aandelenkoersen in combinatie met een toenemende onrust onder beleggers over de inflatie en de rente zijn een gevaarlijke cocktail voor de beurzen. Bedenk dat de S & P 500-index in twaalf maanden met meer dan 25 procent was gestegen. Het ene record volgde op het andere. Een beetje minder nieuws kan dan net de speld zijn die de ballon doet barsten. Dat gebeurde de afgelopen dagen.

Wat nu?

Vanochtend zien wij een AEX rond de 530 punten noteren. Dat is zo’n 7,5 procent onder de top van twee weken geleden. Inderdaad, veel beleggers zijn de volledige jaarwinst van 2017 in een week kwijtgeraakt. Maar dit soort dingen gebeuren op de beurs. Beurzen herstellen altijd weer van dit soort klappen. De ene keer neemt zo’n herstel wat meer tijd in beslag dan de andere keer. Maar een herstel volgt er altijd. Ervaren beleggers weten dat. Voor de vele nieuwe beleggers is het even een harde, maar wellicht ook wijze les. Het was voor de kersverse nieuwe voorzitter van de Amerikaanse centrale bank, Jerome Powell, ook een gedenkwaardige eerste werkdag. Het past blijkbaar in een traditie. Ook enkele van zijn voorgangers werden na hun aantreden meteen met de harde realiteit van de markt geconfronteerd. Of niet, meneer Greenspan en meneer Bernanke?