Datum: 13-4-2026

Over tot de orde van de dag?

Het weinig doordachte avontuur van de regering-Trump in het Midden-Oosten heeft de aandacht afgeleid van een aantal andere zaken, die niet zomaar weg blijken te zijn.

Het nieuws in de financiële media wordt nog steeds gedomineerd door de ontwikkelingen in het Midden-Oosten. De veronderstelde AI-bubbel, de liquiditeitsproblemen bij private-creditfondsen, de vertragende groei van de Amerikaanse economie, de naderende wissel van de wacht bij de Fed en het deze week losbarstende cijferseizoen waren naar de achtergrond gedrongen. 

Hoewel beleggers (nog) niet in paniek geraakt waren, was de opluchting groot om het moment dat er een staakt-het-vuren werd aangekondigd. Eerder was dat al het geval bij positieve berichten over de begaanbaarheid van de Straat van Hormuz. 

Pressure index

Voor Trump lijken er bepaalde ‘pijnpunten’ te bestaan. In de Verenigde Staten zijn een benzineprijs van boven 4 dollar per gallon en een dieselprijs van 5 dollar psychologische grenzen voor de consument. Net als een prijs voor een vat WTI-olie van 95-100 dollar. Dat geldt eveneens voor de rente op tienjaars staatsleningen van 4,5 procent.

Deutsche Bank heeft in dat kader een zogenaamde ‘pressure index’ ontwikkeld waarin met vier indicatoren rekening wordt gehouden: de waardering van de president in de peilingen, éénjaars inflatieverwachtingen, de S&P 500 en de rente op staatsleningen. Wanneer op alle punten pijn wordt geleden, volgt een reactie uit het Witte Huis. 

Niet alleen olie

Op het afsluiten van de Straat van Hormuz werd vooraf door velen geanticipeerd, alleen mogelijk niet door het Witte Huis zelf. Hier lijkt de regering zijn hand enigszins te hebben overspeeld. Uiteraard maakt iedereen zich zorgen over mogelijke tekorten en prijsstijgingen van olie en gas (20 procent van het gebruik in de wereld vaart dagelijks door straat).

Maar er is meer. Zo staat de wereldwijde productie van kunstmest onder druk. Een derde van de hoeveelheid kunstmest in de wereld gaat door de straat. En om kunstmest te produceren is aardgas weer een belangrijke grondstof. In Azië heeft dit al tot tekorten geleid. Dat juist op een moment dat er gezaaid moet worden. Uiteindelijk kan voedselschaarste voor een groot deel van de wereldbevolking het gevolg zijn. 

Maar ook de levering van helium loopt gevaar. Helium is een bijproduct van het aardgas afkomstig uit bijvoorbeeld Qatar. Helium is een noodzakelijke grondstof voor de koeling van wafers tijdens de productie van chips. Taiwan en Zuid-Korea (waar de meeste chips worden geproduceerd) verkrijgen het meeste helium uit Qatar.

Ook zwavel wordt minder aangeleverd. Deze grondstof is weer nodig om wafers schoon te maken. Daarnaast leidt een stijging van de olie- en gasprijzen tot algehele prijsstijgingen. Met name in de supermarkten zullen mensen dat wereldwijd – met enige vertraging – gaan merken.

Volgens ingewijden zullen ook na het beëindigen van het conflict de gevolgen ervan nog lang merkbaar blijven in de wereldeconomie. Kortom, het Witte Huis heeft zich met deze kleine excursie wel het een en ander op de hals gehaald.

Tussentijdse verkiezingen

De president staat er belabberd voor in de approval ratings. De benzineprijs is voor Amerikaanse begrippen aan de hoge kant. De prijzen in de supermarkten lopen op. De belastingvoordelen uit de Big Beautiful Bill worden volledig tenietgedaan. De beurzen dalen. En last but not least, Amerikanen zijn in meerderheid tegen het voeren van oorlogen in den vreemde.

De midtermverkiezingen voor het Congres volgen in november. De president zou de meerderheid die de Republikeinen in beide huizen hebben, kunnen kwijtraken. Daarmee resteren dan nog twee jaar als ‘lame duck’ in het Witte Huis. Dat is wel het laatste waar deze daadkrachtige president op zit te wachten.

Private credit

Daarnaast waren er voor het uitbreken van de oorlog andere kopzorgen. Kopzorgen die de afgelopen weken naar de achtergrond verdrongen waren, maar nu weer op kunnen gaan spelen. Zo zijn er serieuze liquiditeitsproblemen bij veel private-creditfondsen. De omvang van deze niet-bancaire leningen wordt geschat op 2.000 miljard dollar.

Er is veel uitgeleend aan AI-softwarebedrijven. De zorgen over gevolgen van AI zullen ook weer opspelen. De aanvankelijke winnaars (de Magnificent Seven) lijken inmiddels zelf slachtoffer te worden van de AI-revolutie. Big Tech heeft al een aardige correctie ondergaan.

Hand op de oliekraan

Maar er is nog iets. Zelfs met vrede in het Midden-Oosten zal snel blijken dat er toch iets veranderd is. In Iran heeft men ontdekt over een buitengewoon effectief wapen te beschikken. Het afsluiten van de Straat van Hormuz is eenvoudig te realiseren en heeft meer effect dan welke ballistische raket dan ook.