Druk van een nieuwe rentestap neemt af

Ondanks stijgende rentes bleven aandelenmarkten overeind. Gematigde inflatie en tegenvallende banencijfers verlagen de druk op verdere renteverhogingen.

Vorige week sloten we het derde kwartaal af. Wereldwijd beleefden obligaties in het afgelopen kwartaal hun grootste daling in jaren, waardoor de lange rentes flink stegen. Dat kwam door een giftige combinatie van verslechterende overheidsfinanciën, een groot aanbod aan nieuwe obligatie-uitgiften van deze overheden en veel grote techbedrijven, en oplopende inflatie als gevolg van de hoge prijzen van fossiele brandstoffen.

Ondanks de stijgende rentetarieven wisten de wereldwijde aandelenmarkten de storm grotendeels te doorstaan. Op Wall Street was het afgelopen kwartaal allerminst dramatisch. Techbeurs Nasdaq klom met 2,5 procent in de afgelopen drie maanden en de S&P 500 met 2,0 procent. De Dow Jones daalde daarentegen met 2,7 procent. De wereldwijde MSCI-index in euro's stond aan het eind van afgelopen kwartaal 2,2 procent hoger dan aan het begin.

Economische groei

Op de laatste dag van het kwartaal verschenen er voor Wall Street belangrijke cijfers. Het ging onder meer om de economische groei over het tweede kwartaal en de inflatiecijfers van augustus. De Amerikaanse economie is in het tweede kwartaal harder gegroeid dan verwacht, zo bleek uit de definitieve raming van het Amerikaanse Ministerie van Handel.

De groei was voornamelijk het gevolg van een toename in de consumentenbestedingen. Het bruto binnenlands product steeg in het tweede kwartaal met 2,2 procent, terwijl in een eerdere, voorlopige raming nog rekening werd gehouden met een groei van 1,5 procent. Over de eerste drie maanden werd de groei naar boven bijgesteld tot 2,5 procent. Eerder werd voor het eerste kwartaal nog een groei van 2,1 procent gemeld.

Arbeidsmarkt

De werkgelegenheid in de private sector in de Verenigde Staten bleek in september sterker dan verwacht te zijn gestegen, volgens cijfers van loonstrookjesverwerker ADP. Afgelopen maand kwamen er 90.000 banen bij, terwijl dat er in augustus slechts 36.000 waren. De verwachting van economen voor september lag op een groei van 68.000 banen.

Het officiële banencijfer daarentegen viel met slechts 29.000 nieuwe banen zwaar tegen en bleef ruim onder de marktverwachtingen. Bovendien werden de banencijfers van juli en augustus naar beneden bijgesteld. Het werkloosheidspercentage was met 4,2 procent hoger dan de verwachte 4,1 procent.

Inflatie en het verwachte rentebeleid

Tot slot de inflatie. In augustus kwam de PCE-inflatie uit op 3,4 procent, net als in juli. Er werd een toename tot 3,7 procent verwacht. Op maandbasis stegen de prijzen met 0,3 procent, na een stijging van 0,1 procent een maand eerder. Hier was een toename van 0,4 procent voorspeld.

De kerninflatie, die de Fed zwaar meeweegt bij haar rentebesluiten, bedroeg 3,0 procent (gelijk aan de voorgaande maand), terwijl er een verdere toename tot 3,3 procent werd verwacht. Ook op maandbasis viel de kerninflatie mee: een plus van 0,2 procent, waar 0,3 procent werd verwacht.

Nieuwe maatstaf

Bij de uitkomst van de inflatiecijfers moet een belangrijke kanttekening worden gemaakt. De methodologie voor de berekening van de inflatie is door het Bureau of Economic Analysis gewijzigd, waardoor de uitkomst sowieso iets lager uitviel. Hoeveel impact deze revisie werkelijk had op de uiteindelijke cijfers, blijft onduidelijk.

De meevallende inflatie, in combinatie met de tegenvallende cijfers over de Amerikaanse arbeidsmarkt, beperkt de kans op een verdere verhoging van de korte rente door de Fed. Diverse vooraanstaande Fed-bestuurders gaven de afgelopen week niet voor niets aan dat de centrale bank volgens hen geen haast hoeft te maken met een volgende rentestap.