Datum: 14-09-2026

Mooie winsten, maar de rente werkt niet mee

Bedrijven boeken fantastische winsten, maar de sterk gestegen rente zet de beurzen onder druk. Beleggers wacht een onrustige septembermaand.

In tegenstelling tot de bedrijfsresultaten is het macro-economische beeld niet heel florissant. De beurzen hebben daardoor moeite richting te kiezen.

Enerzijds straalt het bedrijfsleven optimisme uit. Zo hebben analisten hun winstverwachtingen voor het derde kwartaal al naar boven bijgesteld, naar 28,5 procent winstgroei. Dat is voor een groot deel te danken aan de voortrazende AI-revolutie. De enorme investeringen door Big Tech in AI sijpelen steeds meer in de hele economie door. De enorme winstgroei blijft overigens zeker niet beperkt tot alleen de techfondsen. Ook bijvoorbeeld financials en energie beleven mooie tijden.

Aandelen en obligaties spreken elkaar tegen

Anderzijds worden beleggers overspoeld met sombere macroberichten. De toenemende winstgevendheid van het bedrijfsleven moet immers tegen een stijgende rente worden verdisconteerd. Het heeft tot enige schizofrenie op de beurzen geleid. Enerzijds stijgen de aandelenkoersen, anderzijds dalen de obligaties. Beide markten lijken elkaar tegen te spreken. Aandelen prijzen een mooie toekomst in, maar volgens de obligaties is er juist ellende op komst. Wie heeft er gelijk?

Tot het volgende cijferseizoen losbarst in de loop van oktober moeten de markten het doen met vooral macro-economische factoren die het sentiment bepalen. Het verklaart waarom september doorgaans geen goede beleggingsmaand is. De maand valt ieder jaar tussen wal en schip. Pas wanneer de cijfers over het derde kwartaal de media weer gaan domineren, kan het sentiment onder beleggers weer naar het positieve doorslaan. Dat is halverwege oktober.

De rente loopt fors op

Intussen trekt vooral de gestegen rente de aandacht. De rente op langlopende obligaties in de gehele westerse wereld is de afgelopen maanden serieus opgelopen. In de Verenigde Staten, Frankrijk, Italië, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en ook in Nederland heeft de rente het niveau van voor de kredietcrisis bereikt. Dat was voordat de centrale banken fors moesten ingrijpen met grootschalige opkoop-operaties om de economie weer op gang te helpen.

De rente op tienjaars Amerikaanse staatsleningen is de afgelopen zes jaar gestegen van 0,50 procent (tijdens corona) naar 4,95 procent. Gezien de fors uitgedijde staatsschuld is dat een serieus probleem. De rentelasten in de Verenigde Staten zijn inmiddels de op één na grootste post op de begroting, na de sociale zekerheid. De Verenigde Staten geven tegenwoordig meer uit aan rente op hun uitstaande schuld dan aan defensie.

Normalisatie of bedreiging voor de beurs?

Je zou deze rentestijging ook kunnen kwalificeren als een normalisatie. Zeker. De sterk opgelopen rentelasten beginnen echter wel degelijk pijn te doen. Als het inderdaad niet meer is dan een normalisatie van de rentecurve, dan lijkt het probleem nog enigszins behapbaar. Blijft daarentegen de rente verder stijgen dan gaat dat wel een bedreiging vormen voor de economie en de beurzen.

De markt voor staatsleningen is immers de belangrijkste in de financiële wereld. De rente op staatsleningen geldt als de gangbare risicovrije rente en de basis voor de beprijzing van andere assets.

Stijgende rente heeft voor bijvoorbeeld aandelen de nodige gevolgen. Ten eerste stijgen de financieringskosten voor het bedrijfsleven door hogere rente. De winsten nemen af en de koersen zullen dalen. Ten tweede neemt de actuele waarde van de toekomstige kasstromen af. Die moeten immers tegen hogere rente worden verdisconteerd.

Van aandelen naar obligaties

Ten derde zullen beleggers hun vermogen anders gaan alloceren: van aandelen naar obligaties. De hogere rente maakt beleggen in obligaties immers interessanter. Tenslotte kan de hogere rente overheden dwingen tot bezuinigingen, met de nodige gevolgen voor bedrijfswinsten. Juist omvangrijke begrotingstekorten stimuleren de economie en de bedrijfswinsten. Dit laatste zal naar alle waarschijnlijkheid echter nog niet zo'n vaart lopen. De eerste politicus die forse bezuinigingen aankondigt, wordt bij de volgende verkiezingen weggestemd.

Feit is dat beleggers de hogere rente niet zomaar kunnen negeren. De forse staatsschulden waren een aantal jaren geleden nog niet zo'n probleem vanwege de verwaarloosbare rente. Nu is dat anders. Omdat overheden overal een steeds groter beroep doen op de kapitaalmarkt en ook Big Tech daarin niet achterblijft - om de AI-investeringen te kunnen financieren - lijkt de weg van de rente niet moeilijk te voorspellen. Die leidt omhoog.

Olieprijs jaagt de rente verder op

Er lijkt nog geen einde te komen aan het conflict in het Midden-Oosten. De Straat van Hormuz blijft voorlopig nog wel even gesloten. De situatie daar lijkt verder te escaleren. De prijs voor een vat Brentolie passeerde afgelopen week de 100 dollar per vat. Een verdere stijging zal de economie weinig goed doen. De prijs aan de pomp loopt op. De prijs van aardgas ook. Het zijn inflatoire zaken die maken dat de rente eerder zal stijgen dan dalen.

Ondanks de naar boven bijgestelde winstverwachtingen voor het derde kwartaal, lijken de markten voorlopig moeilijk te kunnen ontsnappen aan het rentemonster. De maand september lijkt ook dit jaar weinig goeds voor beleggers in petto te hebben.

Tot de volgende kwartaalcijfers kunnen we nog de nodige volatiliteit verwachten. Die volatiliteit kan wel instapmogelijkheden bieden voor beleggers. Want voor een einde van deze bullmarket lijkt het nog te vroeg. Waarschijnlijk is daar pas sprake van bij de eerste tekenen dat de investeringen in AI over hun hoogtepunt heen zijn. Dat is vooralsnog niet het geval.