Are bull markets killed by the Fed?

Niet de Fed, maar het tempo en de oorzaak van de rentestijging bepalen of de bullmarkt overleeft.

Voorafgaand aan het rentebesluit van de Fed vorige week moest er volgens de media door Fed-voorzitter Kevin Warsh gekozen worden tussen de president en de markt.

De realiteit is echter veel genuanceerder. De voorzitter neemt deze beslissing immers niet in zijn eentje. De FOMC bestaat uit 12 stemgerechtigde leden, waarvan de voorzitter er één is. Bij de vorige Fed-meeting stemden drie leden voor een renteverhoging. Pas als het een dubbeltje op zijn kant wordt, zou de stem van Warsh de doorslag kunnen geven. Niet Warsh, maar de Fed verhoogt de rente daardoor wel of niet. De markten waren er al weken druk mee bezig.

Nadert het einde van de bullmarkt?

Waarom is het rentebeleid van de centrale bank zo'n issue? Welnu, de bullmarket is inmiddels bijna vier jaar oud. Volgens een groeiende schare analisten en beleggers is het einde in zicht. Is het niet door het barsten van de veronderstelde AI-luchtbel, dan wel door een verkrappende centrale bank.

'Bull markets don't die of old age, they're killed by the Fed', luidt een bekend gezegde op Wall Street. Het is een feit dat de markt doorgaans nerveus reageert na een eerste rentestap. Koersen hebben de neiging te dalen in de eerste maanden na een renteverhoging. Op de lange termijn blijkt het echter mee te vallen. Zodra beleggers aan de nieuwe situatie gewend zijn en zien dat de bedrijfswinsten solide blijven, herstellen de koersen weer. In de laatste zes rentecycli bleek de S&P 500 een jaar na de eerste renteverhoging gemiddeld 6,7 procent hoger te staan.

Wie voelt de hogere rente het hardst?

Waarom stijgt de rente? Dat is van belang. Zo zien professionele fondsbeheerders een 'disorderly rise in bond yields' als het grootste gevaar voor deze bullmarket, niet het knappen van de veronderstelde AI-luchtbel. Niet een gestaag, maar een ongecontroleerd hard oplopende rente wordt als gevaar gezien. De rente op tienjaars Treasuries is weliswaar stevig opgelopen, maar dat moet wel in perspectief gezien worden.

De rentelasten op de staatsschuld stijgen, de hypotheeklasten ook, bedrijven moeten zich tegen hogere rentes financieren en creditcardschulden, autoleningen en studieschulden stijgen. Dat is niet bevorderlijk voor de economie. Is een rente van 5 procent op tienjaars staatsleningen een kantelpunt? Dat zou wel eens mee kunnen vallen. Een rente van 5 procent hoeft geen economisch monster te zijn. Zo blijken de totale rentelasten inclusief hypotheken en creditcards al jaren stabiel te zijn in de Verenigde Staten. Ze bedragen 11 procent van het besteedbare inkomen, net zo veel als vijf jaar geleden. In 2007 bedroeg deze rentelast echter nog 15,8 procent. Vlak voor het uitbreken van de kredietcrisis.

Miljoenen huiseigenaren hebben hun hypotheekrente tijdens de pandemiejaren tegen een historisch lage rente vastgezet. De stijgende rente raakt hen nog niet. Hypotheken maken 72 procent uit van de totale schuld van huishoudens. De robuuste winsten beschermen het bedrijfsleven op hun beurt tegen de hogere rente op kredieten. De 500 bedrijven uit de S&P 500 kunnen 7,5 keer aan hun rentelasten voldoen uit hun winsten. Gemiddeld was dat 6,5 tot 7 keer. Er lijkt dus weinig aan de hand. Stijgende rente als gevolg van oplopende uitgaven aan AI en toenemende groei is voor de beurs niet per se negatief.

Wanneer wordt de rente pas echt gevaarlijk?

Stijgende rente als gevolg van oplopende inflatie is wel negatief. Zo bleek de CPI vorige maand op 3,4 procent te zijn uitgekomen. De kerninflatie daarentegen bedroeg maar 2,4 procent, de laagste stand sinds 2021. De gestegen energieprijzen als gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten blijken de voornaamste oorzaak. Zou de Fed echter met een renteverhoging de Straat van Hormuz weer open krijgen?

Stijgende rente hoeft niet het einde van de bullmarket te betekenen, maar wel als die stijging ongecontroleerd hard gaat. Dan komt er op zeker moment een punt waarop de beurs bezwijkt. Niet het niveau van 5 procent op zich, maar het tempo en de oorzaak van de stijging zullen bepalend zijn.