Datum: 31-01-2021

Chips, de nieuwe brandstof van de wereldeconomie

Halfgeleiders zijn de afgelopen decennia steeds meer uitgegroeid tot de nieuwe brandstof van de hedendaagse economie. Net als olie of gas zijn chips essentieel om de steeds verder digitaliserende samenleving te laten draaien.

Computers, laptops, smartphones, auto’s, datacenters, het draait allemaal om de kracht van de chips die erin verwerkt zijn. De chipindustrie veerde dan ook steevast mee op de golven van de economie. Ze gold als een goede graadmeter voor de economische cyclus. Koersen van chipaandelen waren in goede tijden niet bij te houden. In slechte tijden konden beleggers hun heil beter elders zoeken.

Minder cyclisch geworden

De semiconductorindustrie lijkt de laatste jaren niet alleen belangrijker, maar ook minder cyclisch te zijn geworden. Dat is terug te zien aan de koersbewegingen van de PHLX Semiconductor Sector Index (SOX). De index bevat dertig toonaangevende producenten van chips of chipmachines zoals Intel, TSMC, Qualcomm, ASML, NXP en Nvidia. De index steeg in 2019, een economisch goed jaar, met 60%. In 2020, een economisch slecht jaar, liep de index nog eens 51% op.

Dit jaar staat de index alweer riant in de plus. Sinds de aandelenmarkt in maart 2009 een bodem zette na de vorige financiële crisis is de index met een kleine 1.900 procent gestegen (inclusief herbelegde dividenden). Dat is ruim 28 procent gemiddeld per jaar. Cyclisch? De S&P 500-index rendeerde in dezelfde periode 18 procent per jaar gemiddeld.

Halfgeleiders nemen rol over

De coronapandemie vormde alleen maar een versnelling van een trend die al langer gaande was. Waar vroeger de transportindex (DJ Transportation Index) een goede graadmeter was van de economie lijken de halfgeleiders deze rol te hebben overgenomen.

De wereld elektrificeert en digitaliseert en in nagenoeg alle apparatuur en producten die dat mogelijk maken zijn halfgeleiders nodig. Halfgeleiders die dankzij de snelle technologische ontwikkelingen ook steeds sneller en krachtiger worden. Een smartphone kan tegenwoordig hetzelfde wat vroeger alleen een mainframe van enorme omvang kon.

Datacenters, kunstmatige intelligentie, de overgang naar de cloud en de uitrol van 5G dragen bij aan een enorme groei. Volgens de Wet van Moore (voormalig CEO van Intel) verdubbelde de rekenkracht van chips iedere twee jaar. De ontwikkeling van kunstmatige intelligentie heeft dit versneld naar een verdubbeling iedere 3 tot 4 maanden. 

Omzet groeit harder

Het toegenomen belang van toepassingen op het gebied van kunstmatige intelligentie zal ertoe bijdragen dat de omzet in de semiconductor industrie de komende jaren veel harder zal groeien dan het BNP. Maar niet alleen zullen de omzetten stijgen. De winsten zullen nog harder oplopen.

Historisch waren chips cyclisch. Het aandeel van chipproducenten in de totale koek was beperkt. Volgens McKinsey ging zo’n 10 tot 20% van de totale omzet in mobiele apparaten naar de chipproducenten. In de PC-industrie was dat 20 tot 30%. Naar verwachting loopt dat in de industrie van de kunstmatige intelligentie op naar 40 tot 50%.

Dat is op zich niet zo vreemd, want zulke specifieke geheugenchips zijn vier keer duurder dan de standaard geheugenchips. Het aandeel van chipproducenten in de technologiesector wordt steeds groter en belangrijker. 

Zonder chipgiganten zijn Apple en Google nergens meer

Beleggers moeten niet raar opkijken wanneer grote spelers in de chipindustrie in de toekomst uitgroeien tot de grootste en belangrijkste technologiefondsen. TSMC, ASML en Nvidia zijn al hard op weg. Zonder deze chipgiganten zijn bedrijven als Apple en Google nergens meer.

Dat is tot hen ook doorgedrongen. Niet voor niets kondigde Apple recent aan zelf chips te gaan produceren. Ruime marges trekken als magneten concurrentie aan. Voor startups is het vrijwel onmogelijk deze machtige chipproducten te bedreigen. Het vergt te veel investeringen. Uitgerekend de techgiganten hebben de beschikking over voldoende cash. 

Onderdeel geopolitiek

Het belang van de chipindustrie is zo groot dat de bedrijven onderdeel zijn geworden van het geopolitieke spel. De wedloop tussen China en de Verenigde Staten verloopt grotendeels op technologisch gebied. Wie daar heerst zal ook economisch en uiteindelijk tevens militair de baas zijn.

In dat kader zijn bedrijven als ASML en TSMC een speelbal geworden van deze grootmachten. China heeft immers geen eigen toonaangevende chipproducent en zit voor groei te springen om chips. TSMC is de grootste producent ter wereld en gevestigd in Taiwan. Politieke analisten zien de bui al hangen, omdat China sowieso weinig goede bedoelingen met zijn ‘afvallige provincie’ lijkt te hebben.

ASML heeft ondertussen meer dan eens ondervonden hoe het is om tussen de Amerikaanse hamer en het Chinese aambeeld verzeild te raken. In de toekomst zal dit vaker opspelen. De uitrol van 5G zal dit alles in een stroomversnelling brengen.

SOX als kanarie in kolenmijn

Het belang van chips voor de wereldeconomie is duidelijk. De semiconductor-index loopt over het algemeen een aantal maanden vooruit op de grote indices. Wanneer de SOX begint te stijgen weet je dat de beurzen na enige tijd zullen volgen. Dat was ook zo tijdens de pandemie.

Omgekeerd, wanneer de semiconductor-index begint te zakken, kun je er de klok op gelijk zetten dat de andere indices zullen volgen, iedere draai naar oude economie-aandelen ten spijt. De Philadelphia semiconductor-index lijkt vooralsnog weinig aanstalten te maken om een daling in te zetten.

Nieuwe brandstof wereldeconomie

Maar in relatieve zin heeft de index, afgezet tegen de S&P 500, een recordstand bereikt. Een correctie lijkt niet uitgesloten. De ontwikkelingen op het gebied van elektrische auto’s, navigatie, kunstmatige intelligentie, dataverkeer en 5G zullen er aan bijdragen dat een eventuele dip een mooi instapmoment zal zijn. Meer dan ooit zijn halfgeleiders immers de nieuwe brandstof van de wereldeconomie.