Het is goud wat er blinkt

Enigszins verontrust vanwege de inzakkende economische groei hebben centrale banken wereldwijd hun net ingezette verkrappende monetaire beleid laten varen. Op de beurzen bleef de beleidswijziging niet onopgemerkt. De correctie van december lijkt helemaal vergeten.

In het kielzog van de aandelen kwam er echter nog een beleggingscategorie in beweging. En dat is best opmerkelijk, zeker omdat deze beleggingscategorie al lange tijd volledig uit de gratie lijkt te zijn bij beleggers. Dat lijkt echter niet voor centrale bankiers te gelden, die kochten namelijk goud.

Bodem bereikt

Toen de aandelenmarkten nog druk bezig waren de ene na de andere nieuwe top neer te zetten zakte goud steeds verder weg. Dat is de normale gang van zaken, want goud geldt onder beleggers als vluchthaven voor turbulente tijden. Aan een veilige vluchthaven was vorig jaar zomer weinig behoefte. Zo bereikte goud afgelopen augustus een bodem van 1.173 dollar. Dat ging echter aan de meeste beleggers vrij onopgemerkt voorbij.

Maar het kan verkeren. Recent maakte namelijk de branchevereniging World Gold Council bekend dat er door de centrale banken in het jaar 2018 meer goud is gekocht dan in de voorbije halve eeuw. Er werd gedurende het afgelopen jaar niet minder dan 651 ton netto aan goud gekocht. Dat is een stijging van zo’n 74 procent ten opzichte van het jaar ervoor. De grootste kopers waren de centrale banken.

Rusland ‘leader of the pack’

Het effect was een prijsstijging van 14 procent tot een niveau van 1.341 dollar. Dat lijkt wellicht opmerkelijk, maar is met grote kopers als de centrale banken van China, Rusland, Kazakhstan en Turkije ook weer niet zo vreemd. Zo was Rusland met een totaal van 274 ton goud recordkoper. Inmiddels heeft China de achtervolging ingezet. China beschikt inmiddels over de zesde goudvoorraad ter wereld, na Rusland, Italië, Frankrijk, Duitsland en de Verenigde Staten.

Staatsleningen in de verkoop

Vanwaar deze plotse interesse van de centrale banken voor het edelmetaal? Een blik op de verkopen van diezelfde centrale banken maakt veel duidelijk. De Russische centrale bank bijvoorbeeld nam op grote schaal afscheid van de positie in Amerikaanse staatsleningen. Ook China is bezig Treasuries in te ruilen voor goud. Natuurlijk, zorgen over een tragere economische groei, toegenomen geopolitieke spanningen en turbulente financiële markten hebben de prijs van goud gestuwd.

Maar veel centrale banken zijn blijkbaar bezig hun afhankelijkheid van ’s werelds sleutelvaluta, de dollar, te verminderen. Het feit dat de Verenigde Staten hun uitstaande schuld steeds verder laten oplopen, volgens de meest recente cijfers tot 22.000 miljard dollar, en alle remmen ten aanzien van hun huidige uitgaven hebben losgelaten leidt tot toenemende ongerustheid in de rest van de wereld. Dat geldt vooral bij de grootste bezitters van deze Amerikaanse staatsschuld.

Wantrouwen cumuleert

Het is een publiek geheim dat vooral China en Rusland redelijk genoeg hebben van de dominantie van de dollar in de wereldhandel, voorzichtig uitgedrukt. Dat geldt dan voor de enorm bevoorrechte positie die dit de Verenigde Staten geven. Lange tijd, zeker sinds de kredietcrisis van 2008-2009, gold de dollar als populairste vluchthaven in tijden van onrust. Zo konden de Treasuries ondanks de volledig ontsporende staatsschuld van de Verenigde Staten, steeds weer oplopen. Het zogenaamde schuldplafond blijkt in de praktijk meer en meer weg te hebben van het erg flexibele dak van een cabrio. De Verenigde Staten konden en kunnen de rekening van hun erg ambitieuze uitgavenpatroon steeds bij de rest van de wereld neerleggen. Die rest begint daar echter tabak van te krijgen. Zo bezien is de toenemende interesse voor het goud niets anders dan een gecumuleerd wantrouwentegen de Amerikaanse dominantie. Hoe meer de centrale banken hun teugels laten vieren en hoe dieper de Verenigde Staten zich in de schulden steken, hoe meer populair goud zal worden.